A. راهنمای بخش ها
B. راهنمای سامانه ها
C. راهنمای ابزارها + ویژگی ها
01. جداول قیمت 02. پاپ اوور قیمت ها 03. نسخه ها و زبان ها 04. موتور جستجوی سایت 05. گفت و گوی گروهی کاربران 06. آرشیو قیمت ها 07. راهنمای اختصاصی صفحات 08. نسخه موبایل 09. سامانه سنگ ها 10. تقویم اقتصادی 11. منوها 12. منوی سوییچر سامانه ها 13. شاخص یاب 14. جعبه ابزار سایدبار 15. کوییک ویو 16. تیکر قیمت ها 17. پشتیبانی آنلاین 18. تماس با ما 19. ربات های پشتیبانی هوشمند 20. تازه ها + بروزرسانی ها 21. ابزار پلاس 22. گزارش خطا 23. سامانه تکنیکال 24. متاتریدر آنلاین 25. نمودار های خطی و حجمی 26. نمودار کندل استیک 27. گزارش عملکرد نمادها 28. محاسبه گر سود و زیان 29. محاسبه‎‌گر سطوح حمایت و مقاومت 30. محاسبه‎‌گر میانگین متحرک (Moving Average) 31. محاسبه‎‌گر پیوت های کلاسیک (Classic) 32. محاسبه‎‌گر فیبوناچی (Fibonacci) 33. محاسبه‎‌گر خطوط کاماریلا (Camarilla) 34. محاسبه‎‌گر پیوت های وودی (Woodie) 35. محاسبه‎‌گر پیوت های دی مارک (DM) 36. اندیکاتورها 37. محاسبه گر و نمودار RSI 38. محاسبه گر و نمودار Stochastic 39. محاسبه گر و نمودار MACD 40. جستجوگرها 41. محاسبه گرها 42. مبدل ها 43. پایش گرها 44. کیف های پول (والت ها) 45. مقایسه گر ارزهای دیجیتال 46. محاسبه گر سود ماینینگ 47. استخرهای استخراج ارز دیجیتال 48. محاسبه گر رمز نگاری 49. پراکنش جغرافیایی ارز ها 50. نماگرهای ارز دیجیتال 51. خوانش‌گر شبکه‌های اجتماعی 52. صفحات شبکه‌های اجتماعی 53. وب سرویس ها 54. تبلیغات و آگهی 55. ابزار بازنشر 56. ابزار وب مستر + ویجت ساز 57. دارک مد + نمایشگر تاریخ و زمان 58. نوار اعلانات 59. نقشه سایت
D. راهنمای پروفایل ها
E. مفاهیم و آموزش های پایه
F. آموزش مفاهیم و روش های تحلیلی
G. آموزش روش ها و مفاهیم معاملاتی
H. آموزش روش ها و مفاهیم پرداخت ارزی
I. بانک مقالات و مطالب تخصصی
J. واژگان و اصطلاحات

04. مفاهیم پایه بورس

  • 150 - آیا کارگزار یا نماینده‌ی صندوق سرمایه‌گذاری، می‌تواند منبعی مناسب برای کسب اطلاعات باشد؟
    بله، آنها می‌توانند در دادن اطلاعات به شما کمک کرده و درباره‌ی این اطلاعات، درصورت لزوم، به شما توضیح دهند.
  • 151 - حقوق من به عنوان سرمایه‌گذار چیست؟
    شما حق دارید درمورد شرکتی که سهامدار آن هستید اطلاعات صحیح دریافت کنید. نباید اهمیت اطلاعات را در نحوه‌ی تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری در یک شرکت، نادیده بگیرید. شما به عنوان سهامدار همچنین حق دارید درباره‌ی وضعیت شرکت اظهارنظر کرده و شکایت‌های خود را مطرح کنید.
  • 152 - حقوق من به عنوان یک مشتری چیست؟
    شما به عنوان یک مشتری، باید از محصولات و خدمات مناسب بهره مند شوید. همچنین شما می‌توانید مشاور مالی و برنامه‌ریزی، یا یک نماینده‌ی صندوق را خودتان انتخاب کنید. شما مستحق دریافت خدمات خوب و رفتار توأم با احترام، قانونی و منصفانه هستید. اگر از خدمات ارائه شده توسط مشاور مالی یا نماینده‌ی صندوق سرمایه‌گذاری خود راضی نیستید، می‌توانید به افراد شایسته‌تر مراجعه کنید. شما همچنین حق دارید که هزینه‌های مربوط به سرمایه‌گذاری خود را بدانید و به علاوه در مورد نحوه و مراحل تنظیم شکایت آگاهی داشته باشید.
  • 153. مزایای بازار فرابورس چیست؟
    بازار فرابورس ايران، بازاري منعطف و در عين حال تحت نظارت دقيق سازمان بورس و اوراق بهادار خواهد بود. حضور در اين بازارها به معناي معرفي و شناخت شركت ها در سطح ملي بوده و مزاياي متعددي براي شركت پذيرفته شده و سهامدارانش قابل ترسيم است:

    1- تامين مالي آسان و ارزان شركت ها در راستاي توسعه فعاليت: كاركرد اصلي بورس و فرابورس، تجهيز جمع آوري و هدايت پس اندازهاي كوچك مردم براي اجراي طرح هاي بزرگ اقتصادي، جهت فراهم آوردن ضريب نقد پذيري بيشتر سرمايه، شفافيت و امكان نظارت بيشتر. فرابورس نيز مانند بورس راهي براي تامين مالي ارزان قيمت شركت ها است.

    2- بهره مندي از معافيت مالياتي شركت هاي پذيرفته شده در فرابورس: بر اين اساس شركت هاي پذيرش شده در بازار فرابورس ايران مشمول مزاياي مالياتي قابل توجهي خواهند شد كه مقدار آن براساس لايحه اي كه توسط دولت به مجلس شوراي اسلامي ارائه شده تا ميزان 10 درصد تخفيف خواهد بود.

    3- كاهش نرخ ماليات نقل و انتقال: از مزاياي فرابورس براس سهامداران شركت هاي سهامي كاهش ماليات نقل و انتقال سهام اين شركت ها از 4 درصد ارزش اسمي به نيم درصد ارزش معامله همانند بورس اوراق بهادار تهران است. اين مزيت در حقيقت در معامله يك سهم د رنرخ 1000 ريال از 40 ريال براي هر سهم در خارج از بورس به 5 ريال براي هر سهم در بازار فرابورس ايران منجر خواهد شد.

    4- نقل و انتقال سهام به صورت آسان - سريع و كم هزينه: با فعاليت فرابورس چه در رابطه با سهام شركت هاي پذيرفته شده و چه در رابطه با معاملات عمده موردي اين نقل و انتقال با سهولت انجام خواهد گرفت.

    5- شفافيت و اعتبار قيمت سهام بواسطه مبادله در فرابورس: با توجه به نظارت و شفافيت مكانيسم عرضه و تقاضا قيمت سهام شركت ها در فرابورس مبين شرايط روشني براي وضعيت مالي شركت است و در همه معاملاتي كه شركت يا سهامداران آن انجام مي دهند مي تواند مبناي عمل قرار گيرد.

    6- اطلاع رساني هماهنگ و عادلانه به سرمايه گذاران بالفعل و بالقوه: پس از پذيرش سهام شركت ها در فرابورس مكانيسم هاي قانوني و مراجع رسمي براي اعلام اطلاعات شركت وجود خواهد داشت و پس از آن ارائه اطلاعات و شفافيت بيشتر عملكرد مديران خواهد شد.

  • 154. فرابورس با بورس چه تفاوت هایی دارد؟
    1. بازار فرابورس هيچ مكان فيزيكي متمركز و خاصي ندارد كه داد و ستدكنندگان يا متخصصين همچون بورس هاي كلاسيك گرد هم آيند.

    2. قوانين استاندارد اقلام مورد مبادله در بازار فرابورس انعطاف پذير مي باشند يعني قوانين معمولاً ناشي از توافق طرفين مي باشد.

    3. ساعات كار فرابورس از انعطاف پذيري بيشتري برخوردار است.

    4. در بازارهاي فرابورسي با توجه به اينكه شرايط معاملات با نظر طرفين تعيين مي گردد مزايايي از قبيل شفافيت قيمت ها و كاهش ريسك وجود ندارد.

  • 155. فرابورس چیست؟
    در راستاي توسعه فعاليت بازار سرمايه در تاريخ 22/08/1387 با مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار اولين شركت براي اين منظور به نام شركت فرابورس ايران به ثبت رسيد. بازار فرابورس بازاري منعطف و در عين حال تحت نظارت دقيق سازمان بورس و اوراق بهادار خواهد بود. بازار فرابورس بازاري بدون مركزيت مشخص است كه شركت كنندگان از طريق تلفن يا ابزارهاي الكترونيكي ديگر خريد و فروش را انجام مي دهند. مدل ايجاد فرابورس، الهام گرفته از برخي بورس هاي پيشرفته، بورس هايي با ساختار مشابه و نيز تجربيات موجود در حوزه بورس اوراق بهادار تهران است. شركت فرابورس ايران با هدف گسترش بازار اوراق بهادار و تنوع بخشي به دارايي هاي مالي منتشر و مورد مبادله در بازار سرمايه ايجاد گرديد. نام اين بازار در ايران از معادل انگليسي ( Over The Counter ) گرفته شده است. به همين دليل به اين بازار اختصاراً ( OTC ) نيز گفته مي شود.
  • Enterprise value ارزش سرمایه‌گذاری
    ارزش سرمایه‌گذاری یا Enterprise value معیاری اقتصادی است که حاکی از ارزش بازار آن شرکت یا نهاد اقتصادی است. 
    در این نوع از نگرش (ارزیابی) تمام ادعای مدعیان لحاظ شده است: اعتبار دهندگان (در اولویت‌های مختلف) و سهام داران (عادی و ممتاز).

    ارزیابی با نگرش این مدل بسیار جامع‌تر از ارزیابی با نگرش ارزش بازار (Market capitalization) است که فقط در آن سهام عادی قابل معامله در بازار لحاظ شده است چرا که ابعاد گسترده‌تری را برای سرمایه‌گذاری و خرید لحاظ می‌کند.

    همچنین این نوع ارزیابی یکی از اصلی‌ترین و بنیادی‌ترین متریک‌های مورد استفاده در ارزیابی نهادهای کسب‌و‌کاری، مدل‌سازی‌های تامین مالی، حسابداری و تحلیل پرتفوی سرمایه‌گذاری است.

    ارزش شرکت در این روش مساوی است با =

    ارزش بازار سهام عادی شرکت یا Market Capitalization or Market Cap

    + ارزش بازار سهام ممتاز

    + سهم اقلیت یا سهام غیر مدیریتی در سایر شرکت‌ها (در صورت وجود)

    + ارزش بازار بدهی که شامل بدهی‌های کوتاه مدت و بلند مدت است

    + بدهی‌های پرداخت نشده متعلق به صندوق های بازنشستگی (Unfunded pension liabilities)

    - سرمایه‌گذاری در شرکتی که شرکت دیگری سهام مدیریتی در آن دارد

    - "دارایی‌های مازاد"، یعنی دارایی‌هایی که برای ادامه فعالیت نهاد ضروری نیستند

    - پول نقد و شبه پول

    بطور کلی ارزش نهاد معادل است با ارزش بازار انواع سهام شرکت بعلاوه سهام اقلیت پس ار کسر وجوه نقد و شبه پول

    ارزش سرمایه‌گذاری بعنوان قیمت تصاحب نیز استفاده می شود.

    در صورت تصاحب و خریداری شرکت توسط شرکت دیگری، شرکت تصاحب‌کننده باید هزینه ارزش بازار سهام شرکت مورد تصاحب و همچنین بدهی‌های آن را تقبل و پرداخت نماید. ولی در عین حال وجوه نقد و شبه نقد شرکت مورد تصاحب را نیز از آن خود می‌کند.

  • Index شاخص‌های بازار یا شاخص بورس
    شاخص در "بورس" یعنی چه؟
    حتما شما هم تاکنون، بارها و بارها، شنیده‌اید که مثلا شاخص بورس امروز با 150 واحد رشد، به عدد 70 هزار واحد رسید. همچنین گاهی اوقات رسانه‌ها از کاهش شاخص بورس خبر می‌دهند. اما تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که شاخص بورس، بیانگر چیست و چرا افزایش یا کاهش آن، اهمیت دارد؟ اساس نوسانات شاخص چه مفهومی دارد؟ در این مطلب از بورسینس قصد داریم درباره شاخص‌های بورس و انواع آنها صحبت کنیم.

    درفرهنگ لغات فارسی واژه شاخص اینطور معنی شده است: برآمده ، مرتفع . 2 - برجسته ، ممتاز. 3 - (اِ.) نمودار. 4 - نمونه ، الگو، سرمشق . 5 - عددی که میانگین ارزش مجموعه ای از اقلام مرتبط با یکدیگر را برحسب درصدی از همان میانگین در فاصله زمانی دو تاریخ بیان کند.

    شاخص یک معیار آماری است که تغییرات در یک اقتصاد یا بازار بورس را نشان می‌دهد. در مورد بازارهای مالی، شاخص یک سبد فرضی از کلیه سهامی است که در آن بازار خریدوفروش می‌شود و میانگین تغییرات قیمت همه سهام را نشان می‌دهد.

    روش اندازه‌گیری هر شاخص، منحصر به همان شاخص است و نمی‌توان رقم فعلی یک شاخص را با شاخصی دیگر مقایسه کرد؛ بنابراین برای مقایسه دو شاخص مختلف بهتر است درصد تغییرات شاخص‌ها را نسبت به‌روز یا ماه قبل باهم مقایسه کرد، نه عدد فعلی آن‌ها را.

    از شاخص کل و سایر شاخص‌های بورس اوراق بهادار تهران می‌توان برای سنجش عملکرد سهام و صندوق‌های سرمایه‌گذاری استفاده کرد. مفهوم شاخص در بورس بسیار متفاوت است، کلمه شاخص (INDEX) در کل به معنای نمودار یا نشان‌دهنده یا نماینده می‌باشد.
    شاخص کمیتی است که نماینده چند متغیر همگن می‌باشد و وسیله‌ای برای اندازه‌گیری و مقایسه پدیده‌هایی است که دارای ماهیت و خاصیت مشخصی هستند که بر مبنای آن می‌توان تغییرات ایجاد شده در متغیرهای معینی را در طول یک دوره بررسی نمود.
    شاخص بازار سهام چیست ؟ روشی برای اندازه‌گیری بخشی از بازار سهام است. این شاخص بیانگر روند عمومی قیمت سهام همه شرکت‌های پذیرفته در بورس اوراق بهادار است.

    طبق فرمول طراحی شده تغییر قیمت شرکت‌های بزرگتر که در عین حال سرمایه بیشتری نیز دارند بر نوسان شاخص تاثیر بیشتری می‌گذارد. در هر بازار بورس اوراق بهاداری می‌توان بنا بر احتیاج و کارایی شاخصهای زیادی را تعریف و محاسبه نمود.
    شاخص کل قیمت در بورس تهران برای سه گروه محاسبه می‌شود که عبارتند از:

    1 - شاخص قیمت کل بازار:
    که در محاسبه آن قیمت سهام تمام شرکت‌های معامله شده تاثیر داده می‌شود.

    2 - شاخص قیمت تالار اصلی:
    که در محاسبه آن فقط قیمت سهام شرکت‌های معامله شده در تابلو اصلی تاثیر داده می‌شود.

    3 - شاخص قیمت تالار فرعی:
    که در محاسبه آن فقط قیمت سهام شرکت‌های معامله شده در تابلوی فرعی تاثیر داده می‌شود.

    در زیر به برخی دیگر از شاخص‌های بورس اشاره شده است:
    4 - شاخص صنعت:
    این شاخص عملکرد شرکت‌های صنعتی بورس را نشان می‌دهد.مفاهیم این بازار کمک می‌کند. با یکی از این کلیدها آشنا شوید:

    5 - شاخص واسطه‌گری‌های مالی:
    این شاخص عملکرد شرکت‌های واسطه‌گری مالی شامل هلدینگ‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و لیزینگ‌ها را نشان می‌دهد.

    6 - شاخص قیمت و بازده نقدی:
    این شاخص را در سال‌های اخیر روزنامه همشهری با نام شاخص بازده بازار سهام به سهامداران شناسانده است.

    شاخص قیمت و بازده نقدی را می‌توان یکی از دقیق‌ترین شاخص‌های محاسبه در بورس تهران به حساب آورد زیرا هر دو مولفه تقسیم سود در شرکت‌ها و بازده سهام بر اثر افزایش قیمت سهام شرکت‌ها در آ‌ن مدنظر قرار گرفته است.

    7 - شاخص عملکرد تالار اصلی:
    این شاخص فقط روند حرکت قیمت سهام شرکت‌های درج شده در تابلوی اصلی بورس تهران را طبق ضوابط محاسبه شاخص کل نشان می‌دهد.

    8 - شاخص کل قیمت سهام:
    این شاخص بیانگر روند عمومی قیمت سهام همه شرکت‌های پذیرفته در بورس اوراق بهادار است.
    طبق فرمول طراحی شده تغییر قیمت شرکت‌های بزرگتر که در عین حال سرمایه‌ بیشتری نیز دارند بر نوسان شاخص تاثیر بیشتری می‌گذارد.

    9 - شاخص عملکرد تالار فرعی:
    این شاخص فقط روند حرکت قیمت سهام شرکت‌های درج شده در تابلوی فرعی بورس تهران را طبق ضوابط محاسبه شاخص کل نشان می‌دهد

    محاسبه شاخص های مختلف بر اساس فرمولهای قراردادی انجام می‌گیرد و هر شاخصی بنا بر داده ها و فرمول مورد استفاده می‌تواند گویای تغییرات خاصی باشد.

    لذا به غیر از شاخص کل قیمت که نشان‌دهنده تغییرات قیمت کلیه شرکت‌ها می‌باشد مابقی شاخص‌ها بنا بر نوع محاسبه و شرکت‌هایی که در آن مورد محاسبه قرار می‌گیرند باید تفسیر شوند.

    حال که تا حدودی با نحوه محاسبه شاخص‌های مختلف آشنا شدیم لازم است با توجه به اینکه سهام چه شرکت‌هایی در شاخص مورد نظر تاثیر گذار بوده اند تفسیر لازم را از شاخص مورد نظر داشته باشیم .

    سرمایه گذاران باید به دو نکته توجه نمایند:
    نکته ۱ - افزایش شاخص کل کلا بمعنی سودآوری کلیه سهام موجود دربورس نیست. برعکس این مسئله کاهش شاخص کل هم بمعنی ضرر در کل سهام موجود در بورس نیست.
    نکته ۲ - یکی از مهمترین مساثل در سرمایه‌گذاری در بورس تشکیل سبد سهام است. سرمایه گذاران باید از هر صنعتی یک نوع از سهام آن صنعت را در سبد خود داشته باشند.

  • Initial Public Offering عرضه اولیه (IPO)
    عرضه اولیه عمومی یا Initial Public Offering چیست؟

    عرضه‌ی عمومی اولیه ( IPO )، عرضه‌ی اوراق‌ بهادار شرکت به عموم برای اولین بار و بدون سابقه قبلی قیمت‌گذاری است. بررسی تحقیقات نشان می‌دهد که حوزه اصلی مطالعات در زمینه IPO ، ارزیابی کارآیی روش‌های مختلف قیمت‌گذاری و تخصیص سهام در عرضه‌های عمومی است.

    روش‌های مختلفی وجود دارد که شرکت می‌تواند برای عرضه‌ی عمومی اوراق‌بهادار خود از آن استفاده کند. سه روش متداول، روش آمریکایی ثبت دفتری، عرضه‌ی عمومی به روش حراج و عرضه‌ی عمومی به‌قیمت ثابت است. انتخاب روش عرضه‌ی عمومی براساس مقررات و عرف هر کشور صورت می‌گیرد.

    فرآیند ثبت دفتری
    فرآیند عرضه‌ی عمومی اوراق ‌بهادار با تقاضای یک شرکت برای عمومی شدن شروع می‌شود. معمولاً ناشر این فرآیند را با کمک پذیره‌نویس اصلی خود که شرکت تامین سرمایه است تدوین می‌کند.

    همچنین پذیره‌نویس از یک مشاور حقوقی که اسناد را تنظیم و یک حسابرس برای حصول اطمینان از این‌که حساب‌های شرکت منطبق با استانداردهای حسابداری تهیه شده است، استفاده می‌کند.

    در بسیاری موارد یک شرکت تبلیغاتی نیز به شرکت کمک می‌کند تا به سطحی از توزیع عمومی که در نظر دارد دست یابد. روابط تعریف شده و پذیرفته شده‌ای بین پذیره‌نویس، مشاور حقوقی و حسابرس شرکت وجود دارد. متعهد پذیره‌نویس و شرکت برای شروع، امیدنامه اولیه و بیانیه ثبت را به کمیسیون بورس اوراق‌بهادار تحویل می‌دهند.

    این بیانیه شامل محدوده اولیه قیمت نیز است. کمیسیون بورس اوراق‌بهادار و انجمن ملی کارگزاران اوراق‌بهادار، امیدنامه اولیه و سایر مدارک تکمیلی را برای حصول اطمینان از صحت، رفع نواقص و عدم وجود اشتباه بررسی می‌کنند.
    معمولاً عرضه‌ی عمومی اولیه اوراق‌بهادار، خیلی وسیع‌تر از حدی است که یک شرکت تامین سرمایه بتواند به‌تنهایی آن را انجام دهد.

    بنابراین پذیره‌نویس اصلی با مجموعه‌ای از سایر پذیره‌نویسان تشکیل یک اتحادیه را می‌دهند. دو هدف برای این کار متصور است; اول این‌که اتحادیه مخاطره پذیره‌نویس را کاهش می‌دهد و دوم این‌که اتحادیه کمک می‌کند سهام بین سهام‌داران بیش‌تری توزیع شود.

    هر کدام از بانک‌ها در اتحادیه، سهم مشخصی از سهامی که می‌توانند بفروشند را دریافت می‌کنند. اتحادیه قراردادی را با ناشر تنظیم می‌کند که مازاد سهام پذیره‌نویسی نشده را خریداری کند یا قرارداد فروش با حداکثر تلاش منعقد می‌کند که در آن صورت اتحادیه متعهد خرید مابقی سهام فروخته نشده است.

    پذیره‌نویس برای دستیابی به درک بهتری از تقاضای موجود برای سهم، پیشنهادهای مشروطی از مشتریان جمع‌آوری می‌کند تا منحنی تقاضای موجود برای سهم را ترسیم کند که از آن برای کشف قیمت نیز استفاده می‌کند.

    در این مرحله، خریداران آتی سهم هیچ تقاضای خریدی را به کارگزاران برای معامله ارایه نمی‌کنند تا زمانی که امیدنامه اولیه توسط کمیسیون بورس اوراق بهادار ثبت شود. در آن زمان، پذیره‌نویس قیمت را تعیین می‌کند.
    هدف از این کار، تعدیل انتظارات شرکت برای قیمت سهام با منفعت مورد انتظار سرمایه‌گذاران با پذیرش مخاطره عدم وجود سابقه قیمتی برای سهام شرکت است.

    در مرحله بعدی، مدیریت شرکت و اتحادیه پذیره‌نویسان وارد تبلیغات و ارایه تصویری از شرکت برای سرمایه‌گذاران بالقوه می‌شوند. توانایی گروه مدیریتی شرکت در جلب نظر سرمایه‌گذاران یکی از عوامل اصلی موفق بودن عرضه‌ی عمومی است.
    در پایان تبلیغات، ناشر می‌تواند امیدوار باشد که تقاضای کافی برای سهام در بازار وجود دارد. در این زمان ناشر شروع به تنظیم امیدنامه نهایی می‌کند. برای این کار، ناشر در مورد قیمت عرضه و چگونگی تخصیص سهام (سهمیه‌بندی یا فروش آزاد)

    تصمیم‌گیری کرده و در نهایت امیدنامه نهایی برای ارایه به همه سرمایه‌گذاران بالقوه تهیه می‌شود و شامل قیمت واقعی هر سهم و تعداد سهام منتشره خواهد بود.

    دو روز بعد از تهیه امیدنامه نهایی، عرضه‌ی عمومی شروع می‌شود و معمولاً این کار پس از بسته شدن بازار بورس اوراق‌بهادار صورت می‌گیرد. اعمال سفارشات برای معامله اوراق‌بهادار عرضه شده در ابتدای روز بعد امکان‌پذیر است. در این مرحله، اتحادیه وجوه پذیره‌نویسی را پس از کسر کارمزد به حساب بانکی شرکت واریز می‌کند.

    فرآیند حراج همزمان IPO
    برای عرضه‌ی عمومی اولیه اوراق‌بهادار از طریق حراج همزمان روش‌های مختلفی وجود دارد. مراحل اولیه عرضه‌ی عمومی به روش حراج همزمان بسیار شبیه مراحل نمونه ثبت دفتری است.

    ناشر با همکاری پذیره‌نویس، مشاور حقوقی و حسابرس که در تنظیم امیدنامه اولیه نقش مهمی ایفاد می‌کند، یک گروه IPO با وظایف مشخص تشکیل می‌دهد. بعد از تشکیل گروه، امیدنامه اولیه تهیه می‌شود. در عرضه‌ی اولیه به روش حراج فقط یک

    پذیره‌نویس وجود دارد که با سایر پذیره‌نویسان تشکیل یک اتحادیه الکترونیک را می‌دهند.
    وقتی امیدنامه اولیه توسط کمیسیون بورس اوراق‌بهادار و انجمن ملی کارگزاران تایید شد، گروه IPO تبلیغات را شروع می‌کند. مانند روش سنتی ثبت دفتری، سرمایه‌گذاران بسیار متنوع بوده و بنابراین دسترسی به همه سرمایه‌گذاران بالقوه کار دشواری است.

    برای حل این مشکل، کمیسیون بورس اوراق‌بهادار با صلاح و تغییر مقررات اجازه ارسال اطلاعیه اینترنتی را از سال ۱۹۹۷ داده است.
    فرآیند حراج واقعی شامل پنج مرحله است: بررسی صلاحیت، انجام حراج، اتمام حراج، قیمت‌گذاری و تخصیص.
    در مرحله تعیین صلاحیت، امیدنامه اولیه مطابق با قوانین و مقررات برای عموم تهیه می‌شود. تمام سرمایه‌گذاران علاقه‌مند از طریق بانک سرمایه‌گذار نسبت به دریافت کد خرید اقدام می‌کنند.

    با داشتن کد خرید، سرمایه‌گذاران می‌توانند سفارش خرید خود را به پذیره‌نویس تعیین شده، ارایه کنند.حراج در روزی شروع می‌شود که در امیدنامه تعیین شده است. برای خرید سهم، سرمایه‌گذاران مبلغ و تعداد سهامی که تمایل دارند بخرند تعیین می‌کنند.

    معمولاً درخواست‌های خرید می‌تواند به قیمت کم‌تر یا بیش‌تر از محدوده قیمت تعیین شده در امیدنامه اولیه و بیانیه ثبت هم تعیین شود. همچنین خریداران می‌توانند بیش از یک سفارش داشته باشند. سفارشات از طریق اینترنت توسط سرمایه‌گذاران برای پذیره‌نویس ارسال می‌‌شود. پذیره‌نویس می‌تواند درخواست‌های تلفنی یا فاکس را نیز قبول کند. خریداران اجازه دارند تا درخواست‌های خود را تا قبل از پایان حراج حذف کنند.

    برای تعیین قیمت نهایی روش‌های مختلفی وجود دارد. در آمریکا راهکار خاصی برای تعیین قیمت نهایی عرضه وجود ندارد. روش حراج به‌طور مستقیم قیمت عرضه را تعیین نمی‌کند، مانند روش عرضه‌ی مشروط در نمونه ثبت دفتری، ناشر و پذیره‌نویس درخواست‌های خرید را ثبت و نمودار تقاضا را ترسیم می‌کنند.

    برآیند قیمت‌گذاری بین شرکت‌ها متفاوت است. در حالت استاندارد عرضه‌ی عمومی به روش حراج، شرکت اوراق‌بهادارش را برای اولین‌بار از طریق پذیره‌نویسی منتشر و قیمت را با نظر خودش تعیین می‌کند و سهام این شرکت می‌تواند با صرف یا کسر فروخته شود.

    کشف قیمت در عرضه‌های اولیه
    کشف قیمت، به‌عنوان یک روش برای تعیین قیمت کالای خاص یا اوراق‌بهادار، بر مبنای عرضه و تقاضای اولیه در بازار تعریف می‌شود.در هر دو روش ثبت دفتری و عرضه‌ی عمومی به روش حراج، تعیین قیمت عرضه مرحله اصلی عرضه‌ی عمومی اوراق‌بهادار است که تاثیر بااهمیتی بر میزان موفقیت عملکرد IPO دارد.

    موفقیت قیمت‌گذاری از طریق اندازه‌گیری بازده در روز اول، قابل ارزیابی است. هدف از کشف قیمت، تعیین قیمت عرضه به‌گونه‌ای است که ارزش اوراق‌بهادار منتشر شده توسط شرکت، ماکزیمم شود و هدف پذیره‌نویس، تعیین قیمت به روشی است که بازده سرمایه‌گذاران اولیه متناسب با مخاطره عدم وجود معامله قبلی این اوراق باشد.

    همان‌گونه که قبلاً اشاره شد، در روش سنتی ناشر و پذیره‌نویس از طریق جمع‌آوری تقاضای بازار به‌وسیله جمع آوری درخواست‌ها از نهادهای مالی مختلف به یک درک مناسبی از بازار تقاضا دست می‌یابد. این درخواست‌ها شامل مبلغ ریالی و تعداد سهام مورد درخواست سرمایه‌گذاران بالقوه است.

    با جمع‌آوری این اطلاعات پذیره‌نویس قادر خواهد بود تا قیمت‌های مختلف تقاضا را جمع‌آوری کرده و نمودار تقاضا را ترسیم کند. قیمت عرضه با روش مشخصی تعیین نمی‌شود و بیش‌تر به تفسیر متعهد پذیره‌نویس از تقاضای عمومی بستگی دارد ولی به‌طور کلی قیمت در جایی تعیین می‌شود که تقاضا بیش‌تر از عرضه باشد.

    کشف قیمت در روش حراج نیز کاملاً مشابه روش ثبت دفتری است با این تفاوت که منحنی تقاضا شامل درخواست‌های تمامی سرمایه‌گذاران بالقوه است نه فقط سرمایه‌گذاران نهادی; قیمت و روش تخصیص نیز در امیدنامه درج شده است.

  • Intrinsic value یا ارزش ذاتی
    ارزش ذاتی یا Intrinsic value به ارزش واقعی شرکت یا دارایی بر اساس لحاظ تمامی ابعاد کسب و کاری از جمله صورت‌های مالی، پتانسل رشد شرکت و لحاظ دارایی‌های مشهود و نا مشهود گویند.

    ارزش ذاتی لزوما مساوی با ارزش بازار نیست و به همین دلیل سرمایه‌گذاران بنیادی با استفاده از تفاوت در قیمت ذاتی و قیمت بازار اقدام به خرید یا فروش دارایی یا سهام می‌نمایند.

    سرمایه‌گذاران ارزشی با استفاده از تحلیل‌های مختلف بنیادی اقدام به محاسبه ارزش ذاتی سهم نموده و در صورتیکه ارزش ذاتی سهم بیش از قیمت بازار آن محاسبه شود اقدام به خرید سهم می‌نمایند.

  • Liquid Asset دارایی نقد
    دارایی نقد یا Liquid Asset به تمام دارایی‌هایی گویند که در کوتاه‌ترین زمان و بدون کمترین تاثیر در قیمت آنها قابل تبدیل به پول نقد می‌باشند.

    دارایی‌های نقد از نظر ماهیتی معادل پول نقد لحاظ شده چراکه قیمت آنها دستخوش تغییر در هنگام فروش نیست. لحاظ دارایی بعنوان دارایی نقد مستلزم دارا بودن خصوصیاتی است که عبارتند از: داشتن بازار معاملاتی بزرگ و امکان انتقال آسان و کم هزینه مالکیت.

    دارایی‌های نقد بطور کلی عبارتند از سهام، ابزار بازار مالی، دارایی‌های بازار فارکس و اوراق قرضه دولتی (یا صکوک در بانکداری اسلامی).

    با توجه به حجم معامله بازار فارکس و سرعت معاملات در آن، این بازار نقد‌ترین بازار دنیا محسوب می‌شود که امکان تاثیر‌گذاری در آن از طرف شخصی واحد (حقیقی یا حقوقی) غیر ممکن می‌باشد.

  • Maintenance margin یا حداقل وجه تضمین
    حداقل وجه تضمین یا Maintenance margin درصدی از وجه تضمین اولیه است که کاهش موجودی حساب عملیاتی به کمتر از این نسبت، منجر به صدور اخطاریه افزایش وجه تضمین می‌شود.

    برای مثال سازمان بورس کشوری می‌تواند تکلیف نماید تا همیشه 25 درصد از ارزش کل قرارداد بعنوان حداقل وجه تضمین در حساب کاربری معامله گر قرار گیرد.

    شایان ذکر است که درصد تعیین شده توسط سازمان حداقلی مورد نیاز است و این حداقل بنابرصلاحدید کارگزار می‌تواند به مراتب بالاتر از درصد اعلام شده توسط سازمان باشد.

  • Modified Internal Rate of Return نرخ بازده داخلی تعدیل شده ( MIRR )
    نرخ بازده داخلی تعدیل شده یا Modified Internal Rate of Return or MIRR به نرخ واقعی بازده داخلی با لحاظ نرخ سرمایه‌گذاری مجدد گویند.

    یکی از اشکالات بزرگ در محاسبه نرخ بازده داخلی یا IRR این حققیقت است که در این محاسبات نرخ سرمایه‌گذاری مجدد برای وجوه دریافت شده سود (یا کوپن ها در اوراق قرضه) مساوی نرخ بازده داخلی لحاظ شده است.

    در محاسبات نرخ بازده داخلی تعدیل شده فرض بر آن است که وجوه دریافتی سود با نرخ سرمایه‌گذاری دیگری (معمولا نرخ هزینه موزون پول شرکت) مجددا سرمایه گذاری می‌شود که این عدد نرخ واقعی‌تری را برای بازده سرمایه‌گذاری و تخمین سود پروژه نشان خواهد داد.

    این محاسبات را در قالب مثال ارائه می‌دهیم:
    فرض کنید سرمایه‌گذاری 2 ساله ای با سرمایه‌گذاری اولیه 195 واحد پولی در سال اول 121 و در سال دوم 131 سود دهد. نرخ هزینه پول در این شرکت 12 درصد است. برای محاسبه نرخ بازده داخلی از فرمول ذیل استفاده می‌شود:

    NPV = 0 = -195 + 121/(1+ IRR) + 131/(1 + IRR)2 => NPV = 0 when IRR = 18.66%

    حال برای محاسبه نرخ واقعی بازده داخلی پروژه (یعنی نرخ بازده داخلی تعدیل شده) محاسبات با لحاظ نرخ سرمایه‌گذاری مجدد 12 درصد انجام می پذیرد. یعنی قیمت آتی وجوه دریافت شده با لحاظ سود 12 درصد محاسبه می‌شود:

    $121(1.12) + $131 = $266.52 = Future Value of positive cash flows @ t = 2

    حال مبلغ محاسبه شده به مبلغ سرمایه‌گذاری اولیه تقسیم شده تا نرخ واقعی سود در پروژه بدست آید:

    MIRR = sqrt($266.52/195) -1 = 16.91%

    بدیهی است که عدد IRR عددی غیر واقعی بوده و سود واقعی دریافتی در این پروژه 16.91 درصد یعنی کمتر از 18 درصد محاسبه شده توسط IRR است.

  • Return on Asset یا بازده دارایی ( ROA )
    بازده دارایی یا Return on Asset or ROA یک شاخص از چگونگی سودآوری شرکت وابسته به کل دارایی‌های آن شرکت می باشد.
    ROA یک ایده درباره مدیریت کارآمد در رابطه با استفاده از دارایی‌ها در جهت تولید سود (دارایی‌های مولد) به ما می‌دهد که از طریق تقسیم سود سالیانه به کل دارایی شرکت محاسبه می‌شود.
    ROA به صورت درصد بیان می‌شود و بعضی اوقات به بازده سرمایه‌گذاری Return On Investment or ROI اشاره دارد.

    بازده دارایی (ROA) = سود خالص / کل دارایی‌ها

    شایان ذکر است که در برخی مواقع سرمایه‌گذاران هنگامی که این محاسبه را انجام می‌دهند هزینه بهره را به خالص درآمد اضافه می‌کنند. ROA به شما می‌گوید چه مقدار سود از دارایی‌های سرمایه‌گذاری شده بدست آمده است .
    ROA به شدت وابسته به صنعت می‌باشد و به این دلیل هنگامی که از ROA به عنوان مقیاسی برای مقایسه استفاده می‌شود بهتر است در برابر مقدار ROA های گذشته شرکت یا ROA شرکت مشابه‌ای مقایسه صورت پذیرد.

    دارایی‌های شرکت از بدهی و حقوق صاحبان سهام شامل شده‌اند و برای اداره وجوه شرکت استفاده می‌شوند مقدار ROA یک ایده به سرمایه‌گذار می‌دهد که شرکت تا چه حد در تبدیل پولی که سرمایه‌گذاری کرده است به سود خالص موفق بوده است. مقدار بالای ROA بهتر است زیرا شرکت پول بیشتری را از سرمایه‌گذاری کمتری بدست آورده است.

    مطلب مرتبط:برای جبران ضرر و زیان در بورس چکار کنیم؟

    برای مثال اگر خالص درآمد یک شرکت برابر 10 میلیون ریال باشد و دارای دارایی‌هایی به ارزش 50 میلیون ریال باشد ROA آن برابر 20% خواهد بود در حالی که اگر شرکت دیگری سود مشابه‌ای کسب نماید اما ارزش دارایی‌هایش 100 میلیون ریال باشد برابر ROA به مقدار 10% خواهد بود. بر مبنای این مثال شرکت اول در تبدیل وجوه سرمایه‌گذاری شده به سود موفق‌تر عمل کرده است.

    هنگامی که شما به صورت واقعی به این موضوع فکر می‌کنید؛ مهم‌ترین وظیفه مدیریت اینست که انتخاب خردمندانه‌ای را در جمع‌آوری منابع داشته باشد. هر کسی می‌تواند با تزریق مقدار زیادی پول سود کسب کند اما کمتر مدیری می‌تواند با منابع سرمایه‌گذاری کمتری سود زیادی کسب کند.

  • Watered Stock سهام رقیق شده
    سهام رقیق شده Watered Stock به آن دسته از سهامی گویند که حجم صدور آنها بیش از دارایی‌های خود شرکت صادر کننده سهام بوده و دلایل مختلفی برای وجود این حقیقت وجود دارد که عبارتند از انتظار سود سهام بالا یا ارزیابی بیشتر از مقدار واقعی دارایی‌هاست.
  • Zero Cost Collar یقه بدون هزینه
    یقه بدون هزینه Zero Cost Collar یقه بی‌هزینه به ابزاری برای نگاهداری اوراق بهادار گفته می‌شود که با آمیختن مشتقات دیگر باعث عدم دریافت سود و از طرفی متضرر نشدن دارنده اوراق بهادار می‌شود.

    در این روش دارنده اوراق بهادار با خرید سقف و فروش کف باعث قفل کردن نوسان اوراق بهادار شده و با بالا رفتن قیمت فراتر از سقف خاصی سودی مازاد دریافت نکرده و با نزول قیمت بیشتر از کف خاصی بیشتر متضرر نمی‌شود.

    با استفاده از این روش درامد حاصل از فروش کف، صرف خرید سقف شده و بدین صورت دارنده اوراق هزینه‌ای متقبل نخواهد شد. 
    یکی از روش‌های استفاده از این مشتق ترکیبی خرید مشتق کال (Call option) و فروش مشتق پوت (Put option) باعث ایجاد محدودیتی برای نوسان قیمت خواهد بود.

  • Zero-Investment Portfolio پرتفوی بدون بازده
    پرتفوی بدون بازده Zero-Investment Portfolio پرتفوی بدون بازده به گروهی از سرمایه‌گذاری‌های متوالی گویند که ارزش خالص صفر داشته و روش رسیدن به آن خرید و فروش دارایی مشخص و خاص در بازه زمانی واحد و یکسان است.

    نتیجه این نوع از سرمایه‌گذاری کاهش ریسک-بازده است. دلایل مختلفی برای استفاده از این روش سرمایه‌گذاری و کاهش متناسب ریسک و بازده وجود دارد که عبارتند از 
    1- کاهش نرخ مالیاتی بدلیل کاهش درآمدهای حاصل از سود تسهیلاتی 
    2- کاهش ریسک در مقابل کاهش بازدهی 
    3- حفظ ارزش پرتفوی 
    4- ایجاد بازده صفر و حذف نوسانات برای سرمایه‌گذاران محافظه کار و محتاط.

    هدف اصلی از سرمایه گذاری در این پرتفوی‌ها حفظ اصل دارایی در مقابل حذف کامل ریسک برای سرمایه‌گذاران محافظه‌کار و ریسک‌گریز است.

  • برون‌سپاری بخشی از یک کار به افرادی غیر از کارمندان تمام وقت شرکت
    بازار خارج از بورس یا Over-the-counter market بازاری بدون مکان فیزیکی مرکزی است. در این بازار شرکت‌کنندگان با همدیگر از طرق مختلف مانند تلفن، ایمیل و سامانه‌های الکترونیکی معامله می‌کنند.

    بازار خارج از بورس از ابتدای سال‌های دهه هفتاد میلادی، درکشورهای صنعتی مدرن پا به عرصه وجود نهاد و جالب اینکه، حجم معاملات انجام شده در این بازارها در بسیاری از موارد بسیار گسترده‌تر از بورس‌های معمولی بود.

    برخی تفاوت‌های این بازار با بازار بورس عبارتند از:
    همانطور که از نام آنها برمی آید، بازار خارج از بورس هیچ مکان فیزیکی متمرکز و خاصی ندارد که داد و ستدکنندگان یا متخصصین همچون بورس‌های کلاسیک گردهم آیند.

    قوانین استاندارد اقلام مورد مبادله در بازار خارج از بورس انعطاف پذیر می باشند یعنی قوانین معمولا ناشی از توافق طرفین می باشد.

    ساعات کار بازار خارج از بورس (over-the-counter market) از انعطاف پذیری بیشتری برخوردار است.

    بورس رسمی برای فعالان در این بازار مزایایی از قبیل شفافیت قیمت ها و کاهش ریسک را به دنبال دارد. در صورتی که در بازارهای خارج از بورس با توجه به اینکه شرایط معاملات با نظر طرفین قرارداد تعیین می گردد، این شرایط به صورت کامل وجود ندارد.

    سطح فعلی امکانات الکترونیکی، انجام معاملات ۲۴ ساعته را امکان پذیر می نماید که بدون شک در مقایسه با یک بورس، مزیت عمده ای محسوب شده و برای داد و ستدکنندگان از قاره های مختلف نیز، شکل تفاوتهای سازمانی بین المللی را از بین می برد.

    در برخی موارد به کارگزاران در بازارهای خارج از بورس «کارگزار معامله گر» می گویند، چرا که او می تواند اقلام معاملاتی را به حساب و مخاطره خود، خرید و فروش کند (معامله گر) و یا اینکه به عنوان نماینده، اقلام معاملاتی را به حساب و مخاطره دیگران بخرد یا بفروشد و وقتی به عنوان نمایندگی فعالیت می کند، در قبال خدمات ارائه شده، برای خرید یا فروش اوراق بهادار یا سایر اقلام از مشتریان خود، حق العمل یا کمیسیون (کارمزد) دریافت می کند.

    شخص یا مؤسسه، صرف نظر از اینکه حق العمل دریافت می کند یا نه، چنانچه سفارشات را به حساب و مخاطره دیگران انجام دهد، به عنوان نمایندگی عمل کرده است.

    کارگزار معامله گر روی اقلامی که مشتری قصد خرید آن را دارد، در مورد سفارشات به یکی از سه طریق زیر عمل می کند:

    در صورتی که «کارگزار معامله گر» روی اوراق بهادار یا کالایی که مشتری قصد خرید یا فروش آن را دارد، وظیفه بازارسازی (مارکت میکینگ) را عهده دار باشد می تواند آن آیتم را از موجودی خود به مشتری بفروشد یا از او بخرد.

    ممکن است «کارگزار معامله گر» سفارشی را دریافت کند که برای آن آیتم بازارسازی نمی کند، در این صورت او می تواند بعنوان نماینده مشتری عمل کرده و آن آیتم را از معامله گر دیگری که روی آن بازارسازی می کند و یا شخصی که صاحب آیتم بوده و قصد فروش آن را دارد، خریداری کند و یا به او بفروشد.

    وقتی «کارگزار معامله گر» سفارشی را دریافت می کند، می تواند آن اوراق بهادار یا کالا یا ارز را از معامله گر دیگری که روی آن بازارسازی می کند و یا شخصی که صاحب آن آیتم می باشد، به حساب خود خریداری کرده و سپس به مشتری خود بفروشد.

    همچنین از زاویه دیگری می توان گفت معاملات بازار خارج از بورس نوعی معامله جایگزین است که به شبکه معامله گرانی که به طور حضوری با یکدیگر ملاقات نمی کنند و یا از طریق تلفن و کامپیوتر با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند، اطلاق می شود.

    معاملات مذکور اغلب بین مؤسسات مالی انجام می شود، همچنین می تواند به عنوان ابزارهای رایج میان بازارسازان تلقی گردد. تمام سخنان معامله گران پشت تلفن ضبط می شود تا چنانچه اختلافی بین معامله گران رخ دهد، به آن استناد شود. خریدار و فروشنده می توانند نحوه قراردادهای معامله شده در بازارهای خارج از بورس (OTC) را به دلخواه خود درآورند، بنابراین نیازی نیست شرایط قرارداد عینا مشابه آنچه در بورس عمل می شود، تعیین گردد.

    در دنیا سه نوع بازار خارج از بورس وجود دارد:
    ۱ بازار معاملات سنتی:
    دراین بازار معامله گران به عنوان بازارساز، قیمت خرید و فروش خود را اعلام می کنند. معامله گران قیمت های خود را پیشنهاد داده و قیمت قابل اجرا از طریق تلفن مذاکره شده یا برخی اوقات از طریق سایت های اینترنتی اعلام می شود. این گونه معاملات، معامله دوطرفه نامیده می شود، چرا که دوطرف معامله از قیمتی که در یک مقطع زمانی توسط تلفن ارائه می شود، مطلع می گردند.

    ۲ بازار معاملاتی الکترونیکی:
    این بازار تقریبا شبیه معاملات الکترونیکی در بورس است؛ اما به این دلیل بازار خارج از بورس خوانده می شود که از استاندارد کمتری برخوردار بوده و فاقد قرارداد طراحی شده و معاملات مشتقه شفاف است.

    ۳ بازار معاملاتی بهینه:
    بازار معاملاتی اخیر ترکیبی از دو بازار پیشین بوده و معامله گر براساس آنها به معاملات الکترونیکی می پردازد. معامله گر قیمت خرید و فروش خود را انحصارا به اطلاع فعالان بازار می رساند. معامله گر در این شکل معامله به عنوان طرف معامله در هر قرارداد عمل می کند. بنابراین نصف ریسک اعتباری (نوسانات منفی در قیمت) در بازار به او برمی گردد.


    اصطلاحات

    ۱ وجه تضمین اولیه: وجهی است که از طرفین قرارداد آتی برای جلوگیری از امتناع از انجام قرارداد آتی، در قالب شرط ضمن عقد، دریافت می شود که میزان آن در مشخصات هر قرارداد آتی تعیین می شود. در طول دوره قرارداد (حتی درصورت تغییر در قیمت سهم پایه) این مبلغ ثابت باقی می ماند.

    در بورس تهران وجه تضمین اولیه ۲۰درصد ارزش قرارداد با قیمت پایه اولین روز معاملاتی است که اهرمی ۵برابری را ایجاد می کند. البته این نسبت در طول دوره قرارداد به علت ثابت بودن وجه تضمین و متغیر بودن قیمت، دستخوش تغییر شده و می تواند درجه اهرم را کاهش یا افزایش دهد.

    ۲ حداقل وجه تضمین: درصدی از وجه تضمین اولیه است که کاهش موجودی حساب عملیاتی به کمتر از این نسبت، منجر به صدور اخطاریه افزایش وجه تضمین می شود. این حداقل وجه در بورس تهران ۶۰درصد وجه تضمین اولیه را شامل می شود.

    ۳ موقعیت تعهدی خرید/ فروش: موقعیت تعهدی است که مشتری با اتخاذ آن، متعهد به خرید/ فروش سهم پایه در سررسید قرارداد با قیمت توافق شده می شود.

    ۴ موقعیت تعهدی باز: موقعیت تعهدی است که مشتری نسبت به ایفای تعهدات موضوع آن همچنان ملتزم است.

    ۵ تسویه فیزیکی: تسویه نهایی قرارداد آتی از طریق انتقال سهم پایه از کد فروشنده به خریدار و پرداخت ارزش بازار قرارداد آتی توسط خریدار در سررسید انجام می شود.

    ۶ تسویه نقدی: تسویه نهایی قرارداد آتی به طور نقدی براساس آخرین قیمت تسویه روزانه بازار آتی که منجر به سقوط تعهدات طرفین می شود. این نوع تسویه در انتهای دوره قرارداد و در صورت نکول یک طرف قرارداد و یا درصورت بسته بودن نماد معاملاتی در سررسید اتفاق می افتد.

    ۷ نکول: ایفا نکردن تعهد در سررسید توسط فروشنده یا خریدار.

    مزایای بازار آتی
    ۱ به دلیل ویژگی اهرمی، با سرمایه کمتر (نسبت به بازار سهام) می توان سود بیشتری کسب کرد. امکان سرمایه گذاری حدود ۵ برابر نسبت به آورده نقدی در بازار آتی سهام فراهم است. (این ویژگی علاوه بر افزایش بازده، ریسک معاملات آتی را نیز به همین نسبت افزایش می دهد.)

    ۲ برای اتخاذ موقعیت فروش، نیازی به در اختیار داشتن سهم پایه قرارداد نیست و سرمایه گذار می تواند براساس پیش بینی های خود اقدام به فروش کند. این ویژگی امکان کسب سود در بازاری با روند نزولی از طریق ایجاد موقعیت فروش را فراهم می کند.

    ۳ سود یا زیان قراردادهای آتی به طور روزانه محاسبه شده و به حساب کارگزار واریز می شود و مشتری اجازه استفاده از آن را دارد و برخلاف بازار سهام که شناسایی سود منوط به فروش سهم است، در بازار آتی برای شناسایی سود لزومی به بستن موقعیت و خروج از بازار نیست.

    ۴ طی دوره قرارداد مشتری می تواند درصورت تغییر در پیش بینی خود، موقعیت باز خود را از طریق معامله معکوس (فروش در مقابل موقعیت بازخرید و برعکس)، ببندد و از بازار خارج شود و لزومی به نگه داشتن موقعیت تا سررسید قرارداد وجود ندارد.

    ۵ سرمایه گذرانی که افق سرمایه گذاری بلندمدت دارند می توانند از این بازار برای پوشش ریسک ناشی از نوسانات قیمت سهم، استفاده کنند.

    ۶ به دلیل نقش کارگزار و اتاق پایاپای، ریسک اعتباری این قراردادها اندک است.

    کارمزد و جرایم
    کارمزد ایجاد موقعیت خرید مشابه کارمزد بازار نقد است، معادل ۰۰۴۹۶،۰ از ارزش قرار داد.

    کارمزد ایجاد موقعیت فروش مشابه کارمزد بازار نقد است اما از آنجایی که در قرارداد آتی طی دوره سهمی جابه جا نمی شود مالیات به آن تعلق نمی گیرد، معادل ۰۰۵۴۴،۰ از ارزش قرارداد.

    کارمزد تسویه در صورت ورود قرارداد به دوره تسویه و تحویل اخذ می شود (حتی در صورت تحویل ندادن سهم) معادل ۰۰۵،۰ از ارزش قرارداد با قیمت تسویه روز آخر معاملاتی در بازار آتی است.

    در صورت نقل و انتقال سهم معادل ۰۰۵،۰ از ارزش قرارداد بابت مالیات از طرف فروشنده دریافت می شود در صورت ایفا نشدن تعهد از طرف یکی از طرفین قرارداد معادل ۰۱،۰ ارزش قرارداد از طرف نکول کننده دریافت و به طرف مقابل تعلق می گیرد و در صورت نکول از دو طرف قرارداد هیچ جریمه ای اخذ نمی شود.

    برای ورود به بازار از کجا شروع کنیم
    ۱ مراجعه حضوری مشتری به دفتر کارگزاری و پر کردن فرم های مربوطه توسط مشتری (شامل قرارداد مشتری کارگزار، بیانیه ریسک و درخواست انتقال کد) و... تعریف کد بازار نقد در سامانه معاملاتی بازار آتی توسط کارگزار.

    ۲ واریز مبلغ وجه تضمین اولیه به حساب کارگزار (برخلاف بازار نقد که واریز پول سه روز پس از انجام معامله انجام می شود در بازار آتی بابت سفارشی که در سیستم ثبت می شود مبلغ مورد نظر در حساب مسدود می شود) و وارد کردن سفارش به سیستم توسط کارگزار و انجام معامله.

    ۳ حساب مشتری براساس قیمت های تسویه به طور روزانه تعدیل می شود برای مثال در صورت داشتن موقعیت باز خرید و افزایش در قیمت تسویه به اندازه تغییر قیمت به حساب اضافه و در صورت داشتن موقعیت باز فروش و افزایش در قیمت تسویه این تغییر از حساب کسر می شود.

    ۴ در صورت تمایل مشتری قادر خواهد بود از طریق اتخاذ موقعیت معکوس از بازار خارج شود. یعنی در صورتی که مشتری سهم X را به قیمت ۵۰۰۰ ریال در بازار خریده باشد و همان سهم را در همان سررسید به قیمت ۶۰۰۰ ریال بفروشد موقعیت باز خرید در مقابل موقعیت باز فروش خنثی می شود و سود مشتری معادل ۱۰۰۰ ریال (بدون در نظر گرفتن کارمزد) به حساب واریز می شود.

    ۵ در صورت باز بودن موقعیت تا پایان آخرین روز معاملاتی وارد دوره تسویه و تحویل می شویم. ورود به این دوره به معنی پرداخت نیم درصد ارزش قرارداد به عنوان کارمزد تسویه است. دارنده موقعیت فروش تا پایان آخرین روز معاملاتی (روز قبل از تسویه و تحویل) باید سهم مربوطه را در کد معاملاتی خود داشته باشد

    . لزومی به اعلام تحویل از طرف فروشنده نیست و در صورت وجود سهم شرکت سپرده گذاری به طور خودکار این انتقال را انجام می دهد، در غیر این صورت نکول کرده است و باید یک درصد ارزش قرارداد را به عنوان جریمه نکول به خریدار بپردازد.

    دارنده موقعیت خرید تا ساعت ۱۲ روز تسویه و تحویل فرصت دارد تا وجه قرارداد را براساس آخرین قیمت تسویه به حساب واریز کند، در غیر این صورت نکول کرده است و باید یک درصد ارزش قرارداد را به عنوان جریمه نکول به فروشنده بپردازد.

    در صورت ایفای تعهدات، در پایان روز تسویه و تحویل وجه به حساب کارگزار فروشنده واریز و سهم مربوطه به کد خریدار تخصیص داده می شود. در صورت نکول از جانب دو طرف هیچ خسارتی پرداخت نمی شود