به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی در برنامه جدید ارزی خود ۵ بانک را مسئول عرضه سهمیه ارز اشخاص کرده است. بانک‌های ملت، ملی، تجارت، صادرات و سامان از امروز شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵ این ارز را عرضه می‌کنند. سقف خرید برای هر کد ملی ۱۰ هزار دلار است و همه افراد بالای ۱۸ سال مشمول آن می‌شوند.
اهمیت این خبر در گستره آن است. سهمیه به کد ملی گره خورده است، نه به نوع نیاز یا مدرک خاص. یعنی هر فرد بزرگسال یک سهمیه مستقل دارد. برای نمونه، خانواده‌ای با ۴ عضو بالای ۱۸ سال در مجموع به سقف ۴۰ هزار دلار دسترسی پیدا می‌کند.
چه چیزی روشن است و چه چیزی نه
داده‌های اعلام‌شده سه نکته را مشخص می‌کند: فهرست بانک‌ها، سقف خرید و شرط سنی. اما نرخ فروش این ارز در اطلاعات منتشرشده نیامده است. این عدد برای تصمیم مالی اهمیت اصلی دارد. فاصله نرخ بانکی با نرخ بازار آزاد تعیین می‌کند که این سهمیه برای خریدار چه‌قدر صرفه دارد.
مدارک لازم، نوع ارز قابل‌عرضه و دوره زمانی سهمیه هم در این خبر مشخص نشده است. منظور از دوره زمانی این است که سقف ۱۰ هزار دلاری یک‌بار مصرف است یا هر سال تمدید می‌شود. پاسخ این پرسش‌ها احتمالاً در دستورالعمل‌های اجرایی بانک‌ها اعلام می‌شود.
اثر احتمالی بر بازار ارز
کارشناسان بازار ارز معمولاً عرضه بانکی به اشخاص را از دو زاویه بررسی می‌کنند. از یک سو، دسترسی مستقیم به ارز رسمی می‌تواند بخشی از تقاضا را از بازار آزاد به شبکه بانکی منتقل کند. این جابه‌جایی فشار خرید در بازار آزاد را کم می‌کند. از سوی دیگر، اگر نرخ بانکی با نرخ آزاد فاصله زیادی داشته باشد، تقاضای انگیزه‌دار برای گرفتن سهمیه بالا می‌رود.
سهمیه‌های ارزی کد ملی‌محور پیش‌تر هم در اقتصاد ایران تجربه شده است. میزان اثر آن‌ها همواره به سه عامل وابسته بوده است: توان عرضه بانک‌ها، نرخ تعیین‌شده و سادگی فرایند دریافت. تصویر دقیق اثر برنامه جدید پس از روزهای نخست اجرا و انتشار نرخ رسمی روشن‌تر می‌شود.
