دیپ‌سیک در مسیر توسعه تراشه اختصاصی هوش مصنوعی؛ گامی برای کاهش وابستگی به انویدیا و هواوی میباشد.

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بر اساس اطلاعاتی که سه منبع آگاه در اختیار رسانه‌ها قرار داده‌اند، استارتاپ چینی دیپ‌سیک (DeepSeek) توسعه نخستین تراشه اختصاصی هوش مصنوعی خود را آغاز کرده است. این اقدام می‌تواند وابستگی این شرکت به تراشه‌های انویدیا و هواوی را که تاکنون برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی خود از آن‌ها استفاده می‌کرد، کاهش دهد.

به گفته این منابع، تراشه جدید برای مرحله استنتاج (Inference) طراحی شده است؛ مرحله‌ای که در آن مدل آموزش‌دیده به درخواست‌های کاربران پاسخ می‌دهد. این تراشه برای آموزش مدل‌های جدید هوش مصنوعی توسعه داده نشده است.

در صورت موفقیت این پروژه، ورود دیپ‌سیک به حوزه طراحی نیمه‌رساناها می‌تواند نقطه عطفی در راهبرد این شرکت باشد. دیپ‌سیک که در چین به عنوان یکی از مهم‌ترین شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی شناخته می‌شود، تاکنون تمرکز خود را بر توسعه مدل‌های هوش مصنوعی قرار داده بود و کمتر وارد حوزه تولید سخت‌افزار شده بود.

پس از انتشار این گزارش، ارزش سهام شرکت آمریکایی انویدیا در معاملات پیش از آغاز بازار حدود ۱.۶ درصد کاهش یافت.

ریچارد ویندزور، تحلیلگر مؤسسه Radio Free Mobile، معتقد است این تحول تأثیر قابل توجهی بر جایگاه انویدیا نخواهد داشت. به گفته او، حضور انویدیا در بازار چین عملاً به دلیل محدودیت‌های صادراتی آمریکا بسیار محدود شده و بعید است دیپ‌سیک بتواند تراشه‌های خود را خارج از چین به فروش برساند، مگر اینکه به فناوری‌های پیشرفته تولید نیمه‌رسانا دسترسی پیدا کند.

دیپ‌سیک بیش از یک سال پیش با معرفی دو مدل هوش مصنوعی کم‌هزینه و در عین حال کارآمد، توجه جهانی را به خود جلب کرد. عملکرد این مدل‌ها بسیاری از شرکت‌های فناوری در سیلیکون‌ولی و همچنین سیاست‌گذاران آمریکایی را غافلگیر کرد.

این شرکت طی سال‌های گذشته بیشتر به دلیل نوآوری در توسعه مدل‌های هوش مصنوعی شناخته شده و کمتر بر تجاری‌سازی فناوری‌های خود تمرکز داشته است.

رقابت بر سر تراشه‌های هوش مصنوعی در چین

اگرچه تراشه‌های هواوی همچنان از نظر عملکرد با پیشرفته‌ترین محصولات انویدیا فاصله دارند، اما محدودیت‌های صادراتی آمریکا باعث شده هواوی سهم قابل توجهی از بازار داخلی تراشه‌های هوش مصنوعی چین را در اختیار بگیرد. برآورد می‌شود این شرکت اکنون حدود نیمی از بازار ۵۰ میلیارد دلاری تراشه‌های هوش مصنوعی چین را تأمین کند و مشتریانی مانند دیپ‌سیک و دیگر شرکت‌های بزرگ فناوری را در اختیار داشته باشد.

با این حال، رقابت در این بازار در حال افزایش است. شرکت‌های فناوری از جمله علی‌بابا و بایدو نیز توسعه تراشه‌های اختصاصی خود را آغاز کرده‌اند و به تدریج سهم بیشتری از بازار به دست می‌آورند.

به گفته منابع آگاه، پروژه تراشه دیپ‌سیک هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. این شرکت طی حدود یک سال گذشته مذاکراتی را با شرکت‌های فعال در طراحی تراشه، کارخانه‌های تولید نیمه‌رسانا و تولیدکنندگان حافظه آغاز کرده و برای پیشبرد پروژه از همکاری شرکای خارجی بهره می‌گیرد.

همچنین دیپ‌سیک در ماه‌های اخیر جذب مهندسان طراحی تراشه را افزایش داده، اما این فرایند به صورت محرمانه و بدون انتشار آگهی‌های استخدام عمومی انجام شده است.

دیپ‌سیک تاکنون واکنشی رسمی به این گزارش‌ها نشان نداده است.

همسو با روند جهانی صنعت هوش مصنوعی

در صورت تولید موفق این تراشه، دیپ‌سیک به جمع شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی جهان خواهد پیوست که به دنبال کاهش وابستگی به انویدیا و توسعه سخت‌افزار اختصاصی خود هستند.

ماه گذشته شرکت اوپن‌ای‌آی (OpenAI) از نخستین تراشه اختصاصی استنتاج خود با نام Jalapeno که با همکاری برادکام (Broadcom) توسعه یافته رونمایی کرد. همچنین گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد شرکت آنتروپیک (Anthropic) نیز در حال بررسی امکان طراحی تراشه اختصاصی هوش مصنوعی است.

برای دیپ‌سیک، این پروژه تنها یک اقدام فنی نیست؛ بلکه جنبه راهبردی نیز دارد. محدودیت‌های صادراتی آمریکا مانع از دسترسی شرکت‌های چینی به پیشرفته‌ترین تراشه‌های انویدیا شده و دولت چین نیز شرکت‌های فناوری را به توسعه جایگزین‌های داخلی تشویق کرده است.

وابستگی به انویدیا و حرکت به سمت هواوی

لیانگ ون‌فنگ، بنیان‌گذار دیپ‌سیک، پیش‌تر در گفت‌وگویی با یک رسانه چینی اعلام کرده بود که محدودیت‌های صادرات تراشه یکی از مهم‌ترین چالش‌های این شرکت به شمار می‌رود.

دیپ‌سیک تاکنون از تراشه‌های هر دو شرکت انویدیا و هواوی استفاده کرده است. این شرکت اعلام کرده بود مدل پایه مورد استفاده برای توسعه مدل R1، که عملکرد کم‌هزینه آن در ژانویه ۲۰۲۵ موجب افت ارزش سهام بسیاری از شرکت‌های فناوری آمریکا شد، با استفاده از تراشه H800 انویدیا آموزش دیده است؛ تراشه‌ای که مخصوص بازار چین طراحی شده بود اما آمریکا صادرات آن را در اواخر ۲۰۲۳ ممنوع کرد.

پس از آن، دیپ‌سیک استفاده از محصولات هواوی را افزایش داد. این شرکت در ماه آوریل مدل V4 را با پشتیبانی از تراشه‌های Ascend هواوی معرفی کرد. هواوی نیز اعلام کرد بخشی از فرایند آموزش نسخه V4-Flash با استفاده از پردازنده‌های این شرکت انجام شده است. همچنین گزارش‌ها از افزایش قابل توجه سفارش تراشه‌های Ascend 950 هواوی پس از عرضه این مدل حکایت دارند.

تمرکز بر بازار رو به رشد استنتاج

تراشه جدید دیپ‌سیک بازار استنتاج را هدف قرار داده است؛ بخشی که سریع‌ترین رشد را در صنعت هوش مصنوعی تجربه می‌کند. با گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، بخش بیشتری از توان پردازشی به اجرای مدل‌ها و پاسخ‌گویی به کاربران اختصاص یافته است؛ حوزه‌ای که به تراشه‌های تخصصی با مصرف انرژی کمتر و هزینه پایین‌تر نسبت به پردازنده‌های گرافیکی عمومی نیاز دارد.

با این حال، توسعه یک تراشه رقابتی فرآیندی پیچیده و پرهزینه است و ممکن است سال‌ها زمان ببرد. علاوه بر این، محدودیت‌های آمریکا دسترسی شرکت‌های چینی به پیشرفته‌ترین کارخانه‌های تولید تراشه و همچنین حافظه‌های پرسرعت مورد نیاز برای پردازش‌های هوش مصنوعی را محدود کرده است.

هم‌زمان با توسعه این پروژه، دیپ‌سیک رویکرد خود نسبت به جذب سرمایه را نیز تغییر داده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این شرکت قصد دارد در نخستین دور جذب سرمایه خود ۷ میلیارد دلار سرمایه جذب کند؛ اقدامی که ارزش این شرکت را بین ۵۲ میلیارد تا ۵۹ میلیارد دلار برآورد می‌کند و نشان‌دهنده فاصله گرفتن دیپ‌سیک از سیاست چندساله خود مبنی بر عدم پذیرش سرمایه‌گذاران خارجی است.