به گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، روزهای پایانی هفته گذشته و آغاز هفته جدید، بازارهای جهانی را با یک شوک دوگانه روبرو کرد. از یک سو، تشدید تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز و حمله به زیرساختهای نفتی امارات، قیمت نفت خام را به بالاترین سطوح چندماهه رساند. از سوی دیگر، بازدهی اوراق قرضه خزانهداری آمریکا به ویژه در بخش بلندمدت، سقفهای جدیدی را لمس کرد؛ به طوری که بازدهی اوراق ۳۰ ساله برای اولین بار از مرز ۵ درصد عبور نمود.
در این میان، بیتکوین که روز ۴ می (۱۴ اردیبهشت) به سقف ۸۰,۷۱۷ دلاری دست یافت، در نقطۀ حساسی از هویت ماکروی خود قرار گرفته است: آیا بیتکوین یک پوشش در برابر بینظمی پولی و بحرانهای ژئوپلیتیک است یا یک دارایی حساس به نقدینگی که با افزایش نرخ بهره و قدرت گرفتن دلار، دچار افت میشود؟ در این مقاله، تأثیر متقابل تنشهای خلیج فارس، جهش نفت، صعود بازدهی اوراق، سیاست فدرال رزرو و واکنش بیتکوین را به صورت تشریحی بررسی میکنیم.
شوک نفتی: حمله به هرمز و فجیره، نفت را اوج داد
در روز دوشنبه، ایران به کشتیها در تنگه هرمز حمله کرد و با یک حمله پهپادی، منطقه صنعت نفت فجیره در امارات را هدف قرار داد. این حملات که جدیترین تشدید تنش از زمان آتشبس شکننده محسوب میشود، بلافاصله بازار نفت را به آتش کشید.
قیمت نفت برنت ۵.۸ درصد جهش کرد و به ۱۱۴.۴۴ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمیدیت نیز با رشد ۴.۴ درصدی، روی ۱۰۶.۴۲ دلار ایستاد. تأکید میشود که حدود ۲۰ درصد از نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکند، به همین دلیل واکنش بازار از نفت به نرخ بهره تسری یافت.
بازدهی اوراق قرضه صعود کرد؛ ۳۰ ساله از ۵ درصد گذشت
همزمان با جهش نفت، بازدهی اوراق خزانهداری آمریکا نیز به شدت افزایش یافت. بازدهی اوراق ۱۰ ساله به حدود ۴.۴۴ درصد رسید و بازدهی اوراق ۳۰ ساله برای نخستین بار از مرز ۵ درصد عبور کرد. این افزایش بازدهی پیامدهای گستردهای دارد: وقتی بازدهی ۱۰ ساله به ۴.۵ درصد نزدیک میشود، نرخهای رهن مسکن، ارزشگذاری سهام و هزینه تأمین مالی شرکتها همگی با آن افزایش مییابند. به عنوان مثال، فردی مک (شرکت تأمین مالی مسکن) نرخ وام مسکن ثابت ۳۰ ساله را در ۳۰ آوریل ۶.۳۰ درصد اعلام کرد که نسبت به هفته قبل (۶.۲۳ درصد) افزایش یافته است. یادآوری میشود که در اواخر مارس، زمانی که بازدهی ۱۰ ساله به دلیل تنشهای جنگی به ۴.۳۹ درصد رسید، نرخ رهن مسکن به ۶.۳۸ درصد جهش کرد و با تشدید تنشها در اوایل آوریل تا ۶.۴۶ درصد بالا رفت.
پیشبینی تحلیلگران و فشار تورمی بنزین
نظرسنجی از استراتژیستها نشان میدهد که پیشبینی میانگین ۱۲ ماهه برای بازدهی اوراق ۱۰ ساله حدود ۴.۲۶ درصد بوده، در حالی که بازار هماکنون حدود ۲۰ واحد پایه (۰.۲ درصد) بالاتر از این سطح معامله میکند. مؤسسه مشاوره اوراسیا گروپ هشدار داده که بدون توافق برای بازگشایی تنگه هرمز، قیمت بنزین در آمریکا میتواند به ۵ دلار در هر گالن برسد. در ۴ می، میانگین ملی بنزین در آمریکا ۴.۴۵۷ دلار ثبت شده است. هر دو رقم، ریسک تورمی را نشان میدهند که مستقیماً به انتظارات نرخ بهره خورانده میشود و موقعیت فدرال رزرو را پیچیده میکند.
مشکل فدرال رزرو: توقف کامل تا ۲۰۲۷؟
بارکلیز نخستین انتظار خود برای کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را به مارس ۲۰۲۷ منتقل کرده است. ابزار فدواچ نیز نشان میدهد که معاملهگران حدود ۷۸.۷ درصد احتمال میدهند که نرخ بهره تا پایان سال ۲۰۲۶ بدون تغییر باقی بماند. نفت بالای ۱۰۰ دلار، تورم را به اندازه کافی چسبنده نگه میدارد که فدرال رزرو نتواند از کاهش نرخ بهره برای حمایت از داراییهای ریسکپذیر استفاده کند. این وضعیت، یکی از محرکهای اصلی بیتکوین در چرخههای اخیر را از بین برده است.
دو نیروی فشار بر بازدهی بلندمدت
دو عامل همزمان بازدهی انتهای بلند منحنی را بالا میبرند. نخست، شوک انرژی که انتظارات تورمی را افزایش میدهد. دوم، برنامه استقراض خود خزانهداری. وزارت خزانهداری آمریکا انتظار دارد در سه ماهه دوم ۱۸۹ میلیارد دلار و در سه ماهه سوم ۶۷۱ میلیارد دلار استقراض کند. عرضه بیشتر اوراق در بازاری که از قبل ریسک تورم را قیمتگذاری کرده، بازدهی را بالا نگه میدارد، حتی اگر فشار ژئوپلیتیک کاهش یابد.
کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول، در ۴ می اعلام کرد که سناریوی نامطلوب صندوق از قبل اجرایی شده و هشدار داد که در صورت تداوم درگیری تا سال ۲۰۲۷، نفت میتواند به حدود ۱۲۵ دلار برسد. مدیرعامل شورون نیز افزود که کمبود فیزیکی نفت ظاهر خواهد شد، زیرا تنگه هرمز یک پنجم نفت خام جهان را عبور میدهد.
آمریکا در چارچوب تلاش گستردهتر آژانس بینالمللی انرژی، در حال آزادسازی ۹۲.۵ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت است، اما نفت کاهش نیافت و قیمت بنزین همچنان بالا رفت. این ارقام نشان میدهد که پاسخ سیاستی برای حذف حق بیمه تورمی از نرخهای بلندمدت کافی نبوده است.
تضاد بیتکوین: پوشش در برابر بینظمی یا دارایی حساس؟
بیتکوین در ۴ می به سقف درونروز ۸۰,۷۱۷.۶۶ دلار رسید. این سطح، هویت ماکروی آن را به شدت به آزمون گذاشته است. از یک سو، استدلال «پول سخت» برای بیتکوین در محیط ریسک جنگ، تورم انرژی، بدهی سنگین دولت و تردید در کاهش نرخ بهره تقویت میشود. از سوی دیگر، دلار قویتر و جذابیت بیشتر پول نقد میتواند به طور موقت تقاضای پوششی سنتی را مغلوب کند.
شواهد جالبی وجود دارد. صندوق IBIT بلکراک تا ۱ می دارای ۶۳.۵۳ میلیارد دلار دارایی خالص بوده و صندوقهای اسپات بیتکوین معاملهشده در آمریکا در آن روز ۶۳۰ میلیون دلار ورودی ثبت کردهاند. حمایت نهادی در این مقیاس نشاندهنده دیدگاه بادوامی است که بیتکوین را در سبدهای در معرض بینظمی ماکرو قرار میدهد.
اما رفتار طلا در ۴ می تصویر را پیچیده میکند. با وجود تشدید تنشها توسط ایران و جهش نفت، طلا ۲ درصد سقوط کرد زیرا دلار قوی شد و انتظارات نرخ بهره بالاتر تثبیت گردید. طلا به عنوان مقایسه تمیزتر عمل میکند، زیرا ریسک فناوری یا پذیرش را ندارد. بیتکوین اگر بتواند با وجود بازدهی ۱۰ ساله نزدیک ۴.۴۵ درصد، سطح ۸۰,۰۰۰ دلار را حفظ کند، تأیید میکند که جریانهای نهادی آن را کمتر به نرخ بهره حساس کردهاند. اما شکست این سطح، این دیدگاه را تقویت میکند که بیتکوین هنوز مانند یک دارایی ریسکپذیر حساس به نقدینگی رفتار میکند.
دو سناریوی پیش رو
سناریوی صعودی (گاوی): نیاز دارد که حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک در نفت از بین برود. شرایط کشتیرانی بهبود یابد، تنگه هرمز به ترافیک عادی بازگردد و بازدهی اوراق به سمت میانگین حدود ۴.۲۵ تا ۴.۳۰ درصد حرکت کند. در این وضعیت، زیرساخت نهادی موجود (مقیاس IBIT و ورودی صندوقهای ETF) کار خود را میکند و بیتکوین یک تقاضای قوی خواهد داشت. پایگاه خریداران ساختاری بیتکوین متشکل از خزانهداران شرکتها، جریانهای ETF و سرمایههای شبهدولتی، فضای بیشتری برای انباشت در سطوح فعلی خواهند داشت.
سناریوی نزولی (خرسی): اگر نفت در محدوده ۱۱۰ تا ۱۲۵ دلار باقی بماند، بازدهی بلندمدت قاطعانه از ۴.۵ درصد بالاتر رود و حق بیمه تورمی در نرخها به اندازه کافی پایدار بماند که قیمتگذاری «بالاتر برای مدت طولانیتر» فدرال رزرو تا سال ۲۰۲۶ به روایت غالب بازار تبدیل شود. در این محیط، بیتکوین همچون یک دارایی حساس به نقدینگی معامله میکند، به ویژه اگر دلار افزایش یابد و طلا به بازپرداخت حق بیمه پوششی خود ادامه دهد. تصویر عرضه خزانهداری نیز استدلال نزولی را تقویت میکند، زیرا حتی با کاهش تنش با ایران، استقراض ۶۷۱ میلیارد دلاری در سه ماهه سوم، فشار صعودی بر انتهای بلند منحنی را حفظ میکند و پنجره را برای یک جهش نقدینگی محور بیتکوین تنگ مینماید.
در نهایت، تز بلندمدت پول سخت بیتکوین از یک توقف طولانی فدرال رزرو جان سالم به در میبرد، اما حفظ سطح ۸۰,۰۰۰ دلار در حالی که بازدهی ۱۰ ساله نزدیک ۴.۴۵ درصد و نفت بالای ۱۰۰ دلار است، نیازمند آن است که بازار اوراق از سختتر کردن شرایط مالی دست بکشد، یا جریانهای نهادی به اندازه کافی بزرگ باشند که سربار نرخ را جذب کنند.
نتیجهگیری
در جمعبندی، بازارهای جهانی وارد فازی از همبستگی بیسابقه میان نفت، اوراق و ارزهای دیجیتال شدهاند. حمله ایران به تنگه هرمز و فجیره، نه تنها قیمت نفت را به بالای ۱۱۴ دلار پرتاب کرد، بلکه بازدهی اوراق ۳۰ ساله را برای اولین بار فراتر از مرز ۵ درصد برد. این شوک دوگانه، فدرال رزرو را در تنگنای تورمی قرار داده است؛ به طوری که انتظار کاهش نرخ بهره تا مارس ۲۰۲۷ به تعویق افتاده و احتمال تثبیت نرخ تا پایان ۲۰۲۶ به حدود ۷۹ درصد رسیده است. در چنین فضایی، بیتکوین با ثبت سقف ۸۰,۷۱۷ دلاری، در نقطۀ عطف هویت خود ایستاده است. اگر بتواند با وجود بازدهی بالای اوراق و دلار قوی، این سطح را حفظ کند، تأیید میکند که جریانهای نهادی به اندازه کافی قوی هستند تا بیتکوین را به یک پوشش مؤثر در برابر بینظمی پولی تبدیل کنند. در غیر این صورت، بیتکوین همچنان یک دارایی ریسکپذیر حساس به نقدینگی باقی خواهد ماند که با افزایش نرخ بهره و قدرت دلار، تحت فشار قرار میگیرد.
سرمایهگذاران باید تحولات سه حوزه نفت (تنگه هرمز)، اوراق (بازدهی و استقراض خزانهداری) و سیاست فدرال رزرو را به دقت رصد کنند، زیرا این سه ضلع مثلث، تعیینکننده سرنوشت بیتکوین در ماههای پیش رو خواهند بود.
