به گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت در هفتههای اخیر شاهد تحولاتی بیسابقه بوده است. از یک سو، جنگ ایران و آمریکا که از ۲۸ فوریه آغاز شده و تعطیلی عملاً تنگه هرمز، صادرات نفتی کشورهای کلیدی منطقه را فلج کرده است. از سوی دیگر، خروج ناگهانی امارات متحده عربی از اوپکپلاس پس از نزدیک به شش دهه، معادلات این ائتلاف قدرتمند نفتی را به هم ریخته است. در چنین شرایطی، اوپکپلاس روز یکشنبه در نشستی مجازی تصمیم گرفت برای سومین ماه متوالی سقف تولید خود را افزایش دهد.
در این گزارش، به بررسی جزئیات این تصمیم، تأثیر جنگ بر صادرات نفتی، پیامدهای خروج امارات و چشمانداز بازار نفت میپردازیم.
تصمیم جدید اوپکپلاس؛ افزایش ۱۸۸ هزار بشکهای در ژوئن
دو منبع آگاه از تصمیم اوپکپلاس به رویترز گفتند که هفت کشور عضو این ائتلاف در تاریخ ۳۰ آوریل (۱۰ اردیبهشت) به طور اصولی توافق کردهاند که سقف تولید نفت خود را در ماه ژوئن حدود ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش دهند. این سومین افزایش ماهیانه متوالی تولید است که علیرغم ادامه جنگ و خروج ناگهانی امارات از گروه صورت میگیرد. میزان این افزایش تقریباً مشابه ماه قبل (۲۰۶ هزار بشکه در روز) است، با این تفاوت که سهم امارات که در اول ماه مه (۱۲ اردیبهشت) از گروه خارج شده، از آن کسر گردیده است. هفت کشوری که روز یکشنبه در این نشست شرکت کردند عبارتند از: عربستان سعودی، عراق، کویت، الجزایر، قزاقستان، روسیه و عمان. لازم به ذکر است که با خروج امارات، اوپکپلاس هماکنون ۲۱ عضو از جمله ایران دارد، اما در سالهای اخیر تنها همین هفت کشور به همراه امارات در تصمیمگیریهای ماهیانه تولید مشارکت داشتهاند.
جنگ ایران و تعطیلی تنگه هرمز؛ صادرات نفتی منطقه فلج شده است
جنگ ایران و آمریکا که از ۲۸ فوریه آغاز شده و در نتیجه آن تنگه هرمز مسدود گردیده، صادرات نفتی اعضای اوپکپلاس یعنی عربستان سعودی، عراق و کویت و همچنین امارات را به شدت مختل کرده است. پیش از این درگیری، این کشورها تنها اعضای گروه بودند که توانایی افزایش تولید را داشتند. ایران نیز اگرچه در نشست روز یکشنبه حضور ندارد، اما صادراتش به دلیل محاصره دریایی اعمالشده توسط آمریکا در ماه آوریل قطع شده است.
بر اساس گزارش اوپک در ماه گذشته، تولید نفت خام همه اعضای اوپکپلاس در ماه مارس به طور متوسط ۳۵.۰۶ میلیون بشکه در روز بوده که نسبت به فوریه ۷.۷۰ میلیون بشکه کاهش داشته است. عراق و عربستان سعودی به دلیل محدودیت در صادرات، بیشترین کاهش تولید را تجربه کردهاند. در خارج از منطقه خلیج فارس نیز روسیه پس از حملات پهپادی اوکراین که به زیرساختهای نفتی این کشور آسیب زد، تولید خود را کاهش داده است.
زمان لازم برای عادیشدن جریان نفت؛ افزایش تولید عمدتاً نمادین
مدیران ارشد نفتی منطقه و معاملهگران جهانی نفت معتقدند که افزایش تولید مصوب اوپکپلاس تا زمانی که حمل و نقل از طریق تنگه هرمز از سر گرفته نشود، عمدتاً جنبه نمادین خواهد داشت. حتی پس از بازگشایی این آبراه استراتژیک، عادیشدن جریان نفت چندین هفته و احتمالاً چند ماه زمان نیاز دارد. با این حال، همین اختلالات باعث شده است که قیمت نفت در این هفته به بالاترین سطح چهار ساله خود یعنی بیش از ۱۲۵ دلار در هر بشکه برسد. تحلیلگران پیشبینی میکنند که در صورت ادامه وضعیت فعلی، در یکی دو ماه آینده با کمبود گسترده سوخت جت و افزایش شدید تورم جهانی مواجه خواهیم شد.
خروج تاریخی امارات از اوپک؛ بزرگترین تولیدکنندهای که ائتلاف را ترک کرد
در تحولی شوکهکننده برای بازارهای جهانی، امارات متحده عربی روز سهشنبه اعلام کرد که پس از نزدیک به شش دهه عضویت، از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) خارج میشود. این تصمیم که از اول ماه مه (۱۲ اردیبهشت) اجرایی شده، ابوظبی را از محدودیتهای تولیدی که اوپک برای متعادل کردن عرضه و تقاضای جهانی اعمال میکند، آزاد میکند.
دیپلماتهای ارشد اوپک معتقدند این خروج، تسلط این تولیدکننده بزرگ بر بازارهای جهانی نفت را تضعیف خواهد کرد، هرچند انتظار میرود اعضای باقیمانده با یکدیگر هماهنگ باشند و به همکاری در سیاستهای عرضه ادامه دهند. امارات پیش از اعمال محدودیتهای تولیدی مرتبط با جنگ آمریکا و ایران، روزانه حدود ۳.۴ میلیون بشکه نفت تولید میکرد که تقریباً ۳ درصد از عرضه جهانی نفت خام را تشکیل میداد. این بزرگترین تولیدکنندهای است که تا به حال این سازمان را ترک کرده است.
واکنش اوپکپلاس رویکرد «همیشه در کسبوکار»
منابع آگاه پیشتر اعلام کرده بودند که این تصمیم نشاندهنده رویکرد «همیشه در کسبوکار» از سوی اوپکپلاس است و نشان میدهد که این ائتلاف تمایل دارد پس از پایان جنگ، عرضه نفت را افزایش دهد. به عبارت دیگر، اوپکپلاس با این اقدام، خود را برای روزهای پس از جنگ آماده میکند و سیگنال میدهد که به محض رفع اختلالات، آماده جبران کمبود عرضه در بازار است. تحلیلگران InvestingPro نیز معتقدند که در چنین شرایط پرتلاطمی، بهترین سرمایهگذاریها با تکیه بر دادههای نهادی و هوش مصنوعی قابل شناسایی است، چراکه تصمیمگیری بر اساس احساسات میتواند به اشتباهات پرهزینه منجر شود.
نتیجهگیری
جمعبندی تحولات اخیر نشان میدهد که بازار نفت در یکی از حساسترین و بیثباتترین دورههای تاریخ خود قرار دارد. جنگ ایران و آمریکا و تعطیلی تنگه هرمز، عرضه نفت از منطقه خلیج فارس را به شدت کاهش داده و قیمتها را به بالاترین سطح چهار ساله رسانده است. در چنین شرایطی، اوپکپلاس با افزایش ۱۸۸ هزار بشکهای تولید در ژوئن، بیش از آنکه بتواند کمبود واقعی را جبران کند، سیگنال آمادگی برای دوران پساجنگ را مخابره کرده است.
خروج ناگهانی امارات نیز به عنوان بزرگترین تولیدکنندهای که تاکنون اوپک را ترک کرده، یک شوک ساختاری به این ائتلاف وارد کرده و قدرت آن را برای مدیریت بازار در بلندمدت تضعیف خواهد نمود. در کوتاهمدت، تا زمانی که تنگه هرمز بازگشایی نشود و جریان نفت عادی نگردد، قیمتهای بالا و نوسانات شدید ادامه خواهد داشت و جهان خود را برای کمبود سوخت و تورم فزاینده آماده میکند.
