به گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، روز سهشنبه بازار طلا صحنه سقوطی قابل توجه بود. قیمت طلا به پایینترین سطح خود در سه هفته اخیر رسید و فلز زرد که معمولاً در زمان بحرانهای ژئوپلیتیک پناهگاه امن سرمایهگذاران محسوب میشود، این بار نتوانست از تنشهای خاورمیانه سود ببرد. در مقابل، دو عامل اصلی طلا را پایین کشیدند: نخست، بازگشت قدرت دلار آمریکا و دوم، جهش دوباره قیمت نفت پس از آنکه گزارشها حاکی از نارضایتی دونالد ترامپ از آخرین پیشنهاد ایران برای پایان جنگ منتشر شد.
در چنین فضایی، تمام نگاهها به هفته شلوغ تصمیمات بانکهای مرکزی دوخته شده است؛ هفتهای که در آن فدرال رزرو، بانک مرکزی اروپا و بانک انگلستان تصمیمات نرخ بهره خود را اعلام میکنند و بانک ژاپن نیز با اقدامی غیرمنتظره، با سه رأی مخالف مواجه شد.
نوسانات قیمت طلا
طلا در معاملات روز سهشنبه با افت شدیدی مواجه شد. بر اساس دادههای وبسایت Investing.com، قیمت طلا در بازارهای جهانی با ۱.۵ درصد کاهش به ۴,۶۱۰.۳۱ دلار در هر اونس رسید و در بازار آتی نیز با همین میزان کاهش به ۴,۶۲۴.۰۶ دلار سقوط کرد. این پایینترین سطح طلا در سه هفته اخیر بود.
دلیل اصلی این سقوط، تقویت شاخص دلار آمریکا بود. دلار که این روزها به عنوان یک پناهگاه نسبی در برابر تنشهای ژئوپلیتیک شناخته میشود، در برابر سبدی از ارزهای دیگر قدرتمند ظاهر شد. هر زمان دلار قوی میشود، قیمت طلا برای خریدارانی که از ارزهای دیگر استفاده میکنند گرانتر میشود و همین موضوع فشار فروش بر طلا را افزایش میدهد.
تحلیلگران معتقدند ایالات متحده به دلیل جایگاهش به عنوان یک صادرکننده بزرگ انرژی، نسبت به شوکهای انرژی ناشی از جنگ در خلیج فارس مصونتر از سایر کشورهاست و همین موضوع سرمایهگذاران را به سمت دلار سوق داده است.
دومین عاملی که طلا را پایین کشید، جهش دوباره قیمت نفت بود. گزارشهای رسانهای حاکی از آن بود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از آخرین پیشنهاد ایران برای پایان دادن به جنگ دو ماهه و بازگشایی تنگه هرمز ناراضی است. جزئیات این پیشنهاد نشان میدهد که تهران خواستار به تعویق انداختن مذاکرات درباره برنامه هستهای خود شده است.
اما ترامپ بر این باور است که برای حصول هرگونه توافقی در مورد پایان جنگ باید مستقیماً به مسئله هستهای ایران بپردازد و تعویق آن را نمیپذیرد. این بنبست دیپلماتیک به این معناست که برای مدت قابل توجهی، تنگه هرمز - که حدود یک پنجم نفت خام جهان از آن عبور میکند - عملاً بر روی کشتیرانی بسته باقی خواهد ماند.
بسته بودن تنگه هرمز به طور مستقیم قیمت نفت را بالا میبرد و افزایش قیمت نفت نیز نگرانیهای تورمی را در سراسر جهان تشدید میکند. نگرانی اصلی این است که جهش قیمت نفت به یک شوک تورمی منجر شود که بانکهای مرکزی را مجبور کند به جای کاهش نرخ بهره (که انتظار میرفت)، به فکر افزایش نرخ بهره بیفتند. چنین سناریویی برای طلا خبر بدی است، زیرا طلا در محیطی که نرخ بهره بالاست، معمولاً عملکرد ضعیفی دارد. سرمایهگذاران جذابیت اوراق قرضه با بازده بالا را به طلای بدون درآمد ترجیح میدهند.
در چنین شرایط پیچیدهای، بازارها این هفته با انبوهی از تصمیمات مهم بانکهای مرکزی روبهرو هستند. روز سهشنبه، بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت؛ تصمیمی که کاملاً مورد انتظار بود، اما آنچه غیرمنتظره رخ داد، رأی مخالف سه عضو هیئت نرخگذار بانک بود. این سه عضو به دلیل افزایش ریسکهای تورمی ناشی از جنگ در خاورمیانه، خواستار افزایش نرخ بهره شدند. این بزرگترین تعداد رأی مخالف از ژانویه ۲۰۱۶ (زمانی که بانک ژاپن نرخ بهره منفی را تصویب کرد) محسوب میشود.
با وجود حفظ نرخ بهره در سطح ۰.۷۵ درصد، بیانیه بانک ژاپن لحنی کاملاً بازگرایانه داشت. در این بیانیه آمده است: «با توجه به اینکه تورم پایه به ۲ درصد نزدیک شده و نرخ بهره واقعی در سطح بسیار پایینی قرار دارد، بانک به افزایش نرخ بهره خود در واکنش به تحولات اقتصادی، قیمتها و شرایط مالی ادامه خواهد داد.» تحلیلگران Capital Economics نیز در یادداشتی اعلام کردند که همچنان پیشبینی میکنند بانک ژاپن نرخ بهره را در ماه ژوئن افزایش دهد.
در روزهای باقیمانده این هفته، سه بانک مرکزی بزرگ دیگر نیز تصمیمات خود را اعلام خواهند کرد. فدرال رزرو آمریکا، بانک مرکزی اروپا و بانک انگلستان همگی در آستانه اعلام نرخهای جدید هستند. نکته قابل توجه این است که جلسه فدرال رزرو آخرین نشست جروم پاول به عنوان رئیس این بانک خواهد بود و کوین وارش از پس از آن جای او را میگیرد. سرمایهگذاران به شدت به دنبال هرگونه نشانه از نحوه واکنش این بانکها به شوک تورمی ناشی از گرانی نفت هستند. آیا افزایش قیمت نفت آنقدر شدید است که برنامههای کاهش نرخ بهره را به تعویق بیندازد یا لغو کند؟ پاسخ به این سؤال میتواند جهت حرکت دلار و طلا را برای هفتهها و ماههای آینده تعیین کند.
نتیجهگیری
روز سهشنبه برای طلا روز خاطرهانگیزی نبود. سقوط به پایینترین سطح سه هفته اخیر نشان داد که در بحران فعلی خاورمیانه، دلار آمریکا نقش پناهگاه امن اصلی را بازی میکند، نه طلا. نارضایتی ترامپ از پیشنهاد ایران و تداوم بنبست در مذاکرات، تنگه هرمز را بسته نگه داشته و نفت را در مسیر صعودی قرار داده است. این شوک تورمی، بانکهای مرکزی را در شرایط سختی قرار داده است.
از یک سو، آنها میخواهند با کاهش نرخ بهره از رکود جلوگیری کنند و از سوی دیگر، گرانی نفت آنها را مجبور میکند محتاطانه عمل کنند. رأی سه عضو بانک ژاپن به افزایش نرخ بهره، زنگ خطری بود برای سایر بانکهای مرکزی که ممکن است مجبور شوند مسیر خود را تغییر دهند.
هفته جاری با اعلام تصمیمات فدرال رزرو، بانک مرکزی اروپا و بانک انگلستان، میتواند نقطه عطفی برای بازارهای جهانی باشد. تا آن زمان، طلا در موقعیتی شکننده قرار دارد و هرگونه خبر مثبت از پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا یا نشانهای از توقف افزایش نرخ بهره میتواند جان تازهای به فلز زرد ببخشد. اما فعلاً دلار قدرتمند و چشمانداز تورمی، سایه سنگینی بر سر طلا انداختهاند.
