به گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت در هفتههای اخیر تحت تأثیر همزمان ریسکهای ژئوپلیتیکی، تحولات سیاسی در خاورمیانه و تغییرات بنیادین عرضه و تقاضا قرار گرفته است. بنبست مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران، افزایش تحرکات نظامی در منطقه، بازگشت ونزوئلا به بازار جهانی و افت تولید نفت آمریکا، مجموعهای از عوامل متضاد را شکل دادهاند که مسیر قیمتها را در کوتاهمدت صعودی اما در میانمدت با ابهام همراه کرده است.
صعود قیمتها؛ ثبت دومین هفته متوالی رشد
در معاملات روز جمعه، نفت برنت برای تحویل آوریل با رشد ۲.۸ درصدی به ۷۲.۷۹ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وستتگزاس اینترمدییت (WTI) نیز با افزایش ۲.۷ درصدی در سطح ۶۶.۹۴ دلار معامله شد.
هر دو شاخص در مسیر ثبت رشد هفتگی و همچنین افزایش ماهانه قرار دارند؛ بهطوریکه برنت آماده ثبت رشد ۵ درصدی در فوریه و WTI در آستانه افزایش ۲.۷ درصدی ماهانه است. عامل اصلی این رشد، افزایش «پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی» ناشی از تنشهای خاورمیانه عنوان میشود.
بنبست مذاکرات آمریکا و ایران؛ بازار در انتظار تصمیم واشنگتن
مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران بدون دستیابی به توافق مشخص پایان یافت. اگرچه دو طرف اعلام کردهاند که گفتوگوها ادامه خواهد یافت و مذاکرات فنی در وین برگزار میشود، اما فضای کلی همچنان مبهم است.
تحلیلگران ING معتقدند بازار حدود ۱۰ دلار در هر بشکه پریمیوم ریسک به قیمتها افزوده است. به گفته آنها، در صورت عدم توافق، احتمال تشدید تنش بهطور جدی وجود دارد.
تنگه هرمز؛ گلوگاه حیاتی عرضه نفت
توجه بازار بیش از هر نقطهای بر تنگه هرمز متمرکز است؛ شاهراه حیاتی انتقال نفت که ایران بر سواحل شمالی آن تسلط دارد. هرگونه اختلال پایدار در این مسیر میتواند جهش قابلتوجهی در قیمتها ایجاد کند.
تحلیلگران ANZ هشدار دادهاند عرضه جهانی نفت بسته به نتیجه مذاکرات میتواند بین ۱۰ میلیون بشکه در روز کمتر یا حتی یک میلیون بشکه بیشتر از سطوح فعلی باشد. با این حال، آنها معتقدند تنها اختلال پایدار در هرمز میتواند موج افزایشی ماندگار ایجاد کند و در غیر این صورت، افزایش قیمتها موقتی خواهد بود.
در صورت بروز اختلال، اوپک احتمالاً با افزایش تولید تلاش خواهد کرد کمبود عرضه را جبران کند.
بازگشت ونزوئلا؛ افزایش عرضه جهانی
در سوی دیگر معادله، توافق جدید میان آمریکا و ونزوئلا موجب افزایش فروش نفت این کشور شده است. بر اساس اعلام مقامات آمریکایی، فروش نفت تحت این توافق تا پایان فوریه به حدود ۲ میلیارد دلار خواهد رسید.
پس از تسلط آمریکا بر صنعت نفت ونزوئلا و بازداشت نیکلاس مادورو در عملیات نظامی ژانویه، تولید داخلی این کشور افزایش یافته و شرکتهای بازرگانی بزرگی همچون ویتول و ترافیگورا بازاریابی نفت آن را برعهده گرفتهاند. مشتریانی در آسیا و اروپا، از جمله هند، در هفتههای آینده نفت ونزوئلا را دریافت خواهند کرد.
بازگشت ونزوئلا به بازار، عرضه جهانی را بهطور محسوسی افزایش میدهد؛ عاملی که میتواند در ماههای آینده بر قیمت نفت فشار نزولی وارد کند و نگرانیها درباره مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ را تشدید کند.
توقیف نفتکشها و تشدید فشار تحریمی
همزمان، وزارت دادگستری آمریکا به دنبال مصادره نفتکش «اسکیپر» و ۱.۸ میلیون بشکه نفت متعلق به شرکت دولتی PDVSA است. طبق شکایت رسمی، این کشتی از سال ۲۰۲۱ در انتقال نفت ایران و ونزوئلا برای دور زدن تحریمها نقش داشته است.
به گفته مقامات آمریکایی، این نفتکش با جعل موقعیت مکانی، استفاده از پرچمهای جعلی و تغییر مسیرهای دریایی، فعالیتهای خود را پنهان میکرده است. در مجموع، از دسامبر تاکنون نیروهای آمریکایی ۱۰ نفتکش را رهگیری کردهاند.
این اقدامات بخشی از استراتژی فشار حداکثری دولت ترامپ علیه کاراکاس و تهران عنوان شده است.
افت تولید نفت آمریکا؛ کاهش عرضه داخلی
بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، تولید نفت این کشور در دسامبر برای دومین ماه متوالی کاهش یافته و به ۱۳.۶۶ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ کمترین سطح از ژوئن ۲۰۲۵. این کاهش ۱۳۳ هزار بشکهای بزرگترین افت ماهانه از ژانویه ۲۰۲۵ محسوب میشود.
تحلیلگران کاهش سرمایهگذاری و افت قیمتهای سالهای اخیر را از عوامل کند شدن رشد تولید آمریکا میدانند. در مقابل، تقاضای نفت آمریکا در دسامبر با رشد ۶۲۴ هزار بشکهای به ۲۰.۸۵ میلیون بشکه در روز رسید که بالاترین سطح از اوت است.
تقاضای بنزین و فرآوردههای میانتقطیر نیز افزایش یافته و نشاندهنده پایداری مصرف داخلی است.
رکوردشکنی تولید گاز طبیعی آمریکا
در حالی که تولید نفت کاهش یافته، تولید گاز طبیعی آمریکا به رکورد جدید ۱۳۵.۹ میلیارد فوت مکعب در روز رسیده است. ایالت تگزاس با تولید ۳۸.۵ میلیارد فوت مکعب و پنسیلوانیا با ۲۱.۵ میلیارد فوت مکعب، نقش اصلی در این رکورد داشتهاند.
جمعبندی؛ بازار میان ریسک جنگ و مازاد عرضه
بازار نفت در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ از یک سو، بنبست مذاکرات ایران و آمریکا و احتمال تشدید تنش در تنگه هرمز، ریسک صعود شدید قیمتها را افزایش داده و پریمیوم ژئوپلیتیکی قابلتوجهی ایجاد کرده است. از سوی دیگر، بازگشت ونزوئلا به بازار و نگرانی از مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ میتواند در میانمدت فشار نزولی ایجاد کند.
در کوتاهمدت، تا زمانی که عدم قطعیت درباره ایران و امنیت مسیرهای انتقال نفت ادامه داشته باشد، قیمتها از حمایت ریسکهای ژئوپلیتیکی برخوردار خواهند بود. اما جهتگیری پایدار بازار، وابسته به نتیجه مذاکرات و تعادل نهایی عرضه و تقاضای جهانی خواهد بود.
