به گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، فلز مس که مدتها بهعنوان «محرک برقرسانی و تکنولوژی» شناخته میشد، هماکنون به یکی از مهمترین ریسکهای سیستمیک اقتصاد جهانی تبدیل شده است. با رشد سریع هوش مصنوعی و گسترش گذار سبز در صنایع، تقاضا برای مس بهشدت افزایش یافته و تحلیلگران هشدار میدهند که اگر عرضه نتواند با این رشد تقاضا هماهنگ شود، کمبود جهانی مس تا سال 2040 میتواند تهدیدی جدی برای رشد اقتصادی و پیشرفت فناوری باشد.
کمبود مس: تهدیدی سیستمیک برای اقتصاد جهانی
طبق گزارش تازه S&P Global، کمبود جهانی مس تا سال 2040 ممکن است به 10 میلیون تن برسد؛ معادل تقریباً یکسوم تقاضای فعلی جهان. این کمبود عمدتاً ناشی از افزایش تقاضای انرژی سبز، توسعه زیرساختهای برقرسانی و ساخت مراکز داده برای هوش مصنوعی است. S&P هشدار داده که کمبود مس میتواند رشد صنایع، نوآوریهای فناورانه و توسعه اقتصادی را بهطور مستقیم تهدید کند.
دنیل یرگین (Daniel Yergin)، نایبرئیس S&P Global، مس را «محرک اصلی برقرسانی» نامیده و تأکید کرده که با شتاب گرفتن فرآیند برقرسانی و الکتریکی شدن صنایع، تأمین کافی مس به یک چالش جهانی تبدیل شده است. به گفته او، آینده پیشرفت تکنولوژی بستگی به این دارد که مس همچنان یک “محرک رشد” باشد یا به یک “گلوگاه محدودکننده” تبدیل شود.
روند قیمتها و عوامل تأثیرگذار
قیمت مس از آوریل گذشته بیش از 60 درصد افزایش یافته و از حدود 8 هزار دلار به بیش از 13 هزار دلار به ازای هر تن رسیده است. این رشد قیمت تحت تأثیر نگرانیها از اختلال در معادن اصلی و تعرفههای تجاری شکل گرفته است. دیگر فلزات مانند طلا، نقره و نیکل نیز در همین بازه به بالاترین سطحها رسیدهاند و نشاندهنده فشار عمومی بر بازار فلزات صنعتی است.
با توجه به روند فعلی، تولید جهانی مس در سال 2030 به اوج خود خواهد رسید و سپس دوباره کاهش مییابد، حتی در حالی که تقاضا همچنان رو به افزایش است. بسیاری از معادن قدیمی شده و بهرهوری آنها کاهش یافته است و راهاندازی معادن جدید نیازمند سالها زمان و سرمایهگذاری عظیم است.
پیشبینی رشد تقاضا و تمرکز آسیا
S&P پیشبینی میکند که تقاضای جهانی مس از 28 میلیون تن در سال گذشته به 42 میلیون تن در سال 2040 برسد. آسیا بیش از 60 درصد این رشد را به خود اختصاص خواهد داد که عمدتاً ناشی از پذیرش سریع خودروهای برقی و بهروزرسانی شبکههای برق برای افزایش ظرفیت و بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر است.
علاوه بر این، تقاضای مس برای مراکز داده، از جمله هوش مصنوعی و رباتیک، از حدود 1.1 میلیون تن در سال 2025 به 2.5 میلیون تن در سال 2040 افزایش خواهد یافت. Carlos Pascual، معاون ارشد S&P در حوزه ژئوپلیتیک و انرژی، تأکید کرده که دسترسی به مس برای رشد هوش مصنوعی و توسعه زیرساختهای برقرسانی “یک ضرورت ملی و امنیتی” برای کشورهای پیشرو مانند آمریکا و چین خواهد بود.
راهکارها و چشمانداز تولید
کمبود طولانیمدت فلزات نادر است، زیرا معمولاً افزایش قیمت باعث کاهش تقاضا، استفاده از جایگزینها یا تحریک تولید جدید میشود. S&P اشاره کرده که حتی با افزایش بازیافت مس که میتواند تا سال 2040 به 10 میلیون تن برسد، فاصله میان عرضه و تقاضا همچنان بزرگ خواهد بود. برای جبران این کمبود، لازم است تولید معادن مس از 23 میلیون تن در سال 2025 به حداقل 32 میلیون تن در سال 2040 افزایش یابد.
نتیجهگیری
کمبود پیشرو در بازار مس، یک زنگ خطر جدی برای اقتصاد جهانی، توسعه فناوری و گذار انرژی سبز است. قیمتهای رو به رشد و تقاضای بیسابقه، فشار شدیدی بر صنایع و کشورهای مصرفکننده وارد میکند. برای مقابله با این چالش، نیاز به سرمایهگذاریهای بلندمدت، افزایش تولید معادن و ارتقای بازیافت فلزات حیاتی است. به بیان دیگر، آینده رشد اقتصادی و پیشرفت تکنولوژیک جهان، تا حد زیادی به توانایی صنایع و دولتها در تأمین مس کافی بستگی دارد؛ فلزی که اکنون بیش از هر زمان دیگری به یک رکن حیاتی در توسعه اقتصادی و نوآوری تبدیل شده است.
