تایلند

تایلَند (به تایلندی: ประเทศไทย) با نام رسمی پادشاهی تایلند (به تایلندی: ราชอาณาจักรไทย) و نام پیشین سیام، کشوری در شبه‌جزیره هندوچین واقع در جنوب شرقی آسیاست. تایلند از شمال غربی و غرب با میانمار و از شمال شرقی و شرق با لائوس و از جنوب شرقی با کامبوج و از جنوب با مالزی همسایه است. زبان رسمی آن تایلندی و پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر آن بانکوک است. نام تایلند در زبان مردم محلی برگرفته از دو لغت Thai و Land می‌باشد که به معنای سرزمین مردمان آزاد یا همان قوم تای است. جمعیت این کشور در سال ۲۰۲۰، ۶۹٬۷۷۸٬۰۰۰ نفر بوده است. تایلند به‌دلیل شکل جغرافیایی‌اش، گاه به شکل فیل دامبو تشبیه می‌شود. این کشور در مجموع بیش از ۱۴۳۰ جزیره دارد که بزرگ‌ترین آن‌ها جزیرهٔ پوکت به‌شمار می‌آید. تایلند هیچ‌گاه در تاریخ خود به‌طور رسمی مستعمرهٔ قدرت‌های اروپایی نشد و امروزه دارای نظامی با ساختار سلطنت مشروطه است. پادشاه کنونی این کشور، ماها واجیرالونگکورن است. تاریخ تایلند شامل دوره‌های پادشاهی‌های متعدد، از جمله سوخوتای و آیوتایا، بوده که نقش مهمی در شکل‌گیری هویت ملی این کشور داشته‌اند. مردم تایلند به‌خاطر روحیهٔ مهمان‌نوازی و لبخندهای خود شهرت دارند و به همین دلیل تایلند را «سرزمین لبخندها» نیز می‌نامند. اکثریت جمعیت این کشور پیرو آیین بودا هستند و زبان رسمی آن‌ها تایلندی است. فرهنگ تایلند با جشنواره‌های متعددی مانند سونگکران (جشن سال نو) و هنرهای سنتی مانند موی تای، هنر رزمی ملی، شناخته می‌شود. از نظر اقتصادی، تایلند یک کشور تازه‌صنعتی‌شده به‌شمار می‌رود که گردشگری در آن سهم مهمی از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد. همچنین کشاورزی، به‌ویژه کشت برنج، و صنایع الکترونیک از دیگر بخش‌های کلیدی اقتصاد این کشور هستند. سواحل خلیج تایلند و دریای آندامان تایلند را به هشتمین کشور در رتبه‌بندی گردشگری جهان بدل کرده است هرچند که کارگران جنسی در این شکوفایی قطب گردشگری بی تأثیر نبودند. قوم‌های تای از سدهٔ ششم تا یازدهم میلادی از جنوب‌غرب چین به این منطقه مهاجرت کردند. تا پیش از سلطهٔ کامل تای‌ها، نواحی مختلف تایلند زیر نفوذ پادشاهی‌های خمر، مون‌ها و دولت‌های مالایی بود. از میان دولت‌های تای، پادشاهی‌های سوخوتای، لان نا و آیوتایا اهمیت یافتند. تماس با اروپا از سال ۱۵۱۱ و با ورود هیئت پرتغالی به آیوتایا آغاز شد. آیوتایا تا سدهٔ هجدهم قدرتی منطقه‌ای شد، اما در جنگ با برمه نابود شد. شاه تاکسین بزرگ تایلند را دوباره متحد ساخت و پادشاهی تون‌بوری را بنیاد نهاد، که تنها تا ۱۷۸۲ پایید. سپس رامای اول دودمان چاکری را بنیان نهاد که تا امروز ادامه دارد. در دوران استعمار، سیام توانست از سلطهٔ مستقیم قدرت‌های غربی در امان بماند، گرچه ناگزیر به دادن امتیازهای نابرابر شد. در دوران سلطنت چولالونگکورن (رامای پنجم)، اصلاحات ساختاری صورت گرفت و حکومت به سامانهٔ پادشاهی مطلقه مدرن تبدیل شد. در جنگ جهانی اول سیام به متحدان پیوست تا از این راه امتیازات استعماری کاسته شود. با انقلاب بدون خونریزی سال ۱۹۳۲، تایلند به پادشاهی مشروطه تبدیل و نام رسمی کشور از سیام به تایلند تغییر یافت. در جنگ جهانی دوم، متحد ژاپن شد. در دههٔ ۱۹۵۰، کودتای ساریت تانات جایگاه سنتی پادشاهی را در سیاست تقویت کرد. در دوران جنگ سرد، تایلند متحد عمدهٔ ایالات متحده در منطقه و عضو سیتو بود. جز در دوره‌هایی کوتاه از دموکراسی در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۹۰، کشور میان حکومت‌های نظامی و غیرنظامی در نوسان بوده است. از دههٔ ۲۰۰۰، بحران سیاسی میان حامیان و مخالفان نخست‌وزیر تاکسین شیناواترا، به دو کودتا در ۲۰۰۶ و ۲۰۱۴ و تدوین قانون اساسی تازه انجامید. انتخابات ۲۰۱۹ حکومتی دموکراتیک پدیدآورد، اما در عمل، نفوذ ارتش به‌واسطهٔ قانون اساسی باقی ماند. اعتراض‌های گستردهٔ ۲۰۲۰–۲۰۲۱ خواهان اصلاحات بنیادین، از جمله در نهاد پادشاهی بودند. تایلند یک قدرت میانه در روابط بین‌الملل، بنیان‌گذار آسه‌آن و دومین اقتصاد بزرگ جنوب شرق آسیاست. این کشور با اتکا به تولید صنعتی، کشاورزی و گردشگری به‌عنوان یک اقتصاد تازه‌صنعتی شناخته می‌شود.