کالدونیای جدید

کالِدونیای جدید (انگلیسی: New Caledonia, فرانسوی: Nouvelle-Calédonie‎ مجموعه‌ای از جزایر تحت تملک فرانسه (از ۱۸۵۳) در اقیانوس آرام است. این جزایر در محدودهٔ ملانزی در جنوب باختری اقیانوس آرام قرار دارند. کالدونیای نو از جزیرهٔ اصلی (Grande Terre)، جزیره‌های لویالتی و چند جزیرهٔ کوچک تشکیل شده است. جمعیت کالدونیای جدید برابر با ۲۸۵٬۰۰۰ نفر برآورد شده است. دریادار جیمز کوک آن را در ۱۷۷۴ نامگذاری کرد. چرا که کوه‌های این جزیره او را به یاد اسکاتلند (در لاتین: کالدونیا) می‌انداخت. کالدونیای جدید یک قلمرو نیمه‌خودمختار تحت حاکمیت فرانسه است. بر اساس توافق‌نامه نومئا که در سال ۱۹۹۸ امضا شد، دولت فرانسه همچنان کنترل دفاع، سیاست خارجی، نظم و قانون، سیاست پولی، و آموزش عالی و پژوهش را در اختیار دارد. این قلمرو شامل جزیره اصلی گراند تر (که پایتخت آن، نومئا، در آن قرار دارد)، چهار جزیره لویالتی (اووه‌آ، لیفو، تیگا و مارِه)، مجمع‌الجزایر بِلِپ، جزیره پاینز و تعدادی جزایر دورافتاده است. بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۹، جمعیت کالدونیای جدید حدود ۲۷۰ هزار نفر است. حدود ۳۹ درصد از این جمعیت را بومیان کاناک تشکیل می‌دهند و بقیه شامل کالدونیایی‌های اروپایی‌تبار، پلی‌نزیایی و گروه‌های دیگری از جمله ویتنامی‌ها، اندونزیایی‌ها و الجزایری‌ها هستند. کالدونیای جدید به عنوان یک قلمرو فرادریایی فرانسه، تحت ریاست رئیس‌جمهور فرانسه قرار دارد و نماینده عالی دولت فرانسه در این منطقه مسئول اجرای سیاست‌های فرانسه است. این سرزمین یکی از کشورهای فرادریایی و سرزمین‌های وابسته به اتحادیه اروپا (OCTs) محسوب می‌شود، اما عضو اتحادیه اروپا، منطقه یورو یا پیمان شنگن نیست. کالدونیای جدید دارای یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نیکل جهان است و حدود یک‌چهارم از ذخایر شناخته‌شده نیکل را در خود جای داده، که آن را به یکی از پیشروترین صادرکنندگان نیکل تبدیل کرده است. با این حال، نوسانات قیمت جهانی نیکل، هزینه‌های بالای استخراج و ناآرامی‌های اخیر چالش‌هایی برای این صنعت ایجاد کرده است. علاوه بر این، گردشگری نیز یکی از بخش‌های مهم اقتصادی این منطقه است و بر گردشگری لوکس، طبیعت‌گردی و سفرهای دریایی تمرکز دارد. دولت کالدونیای جدید در تلاش است تا با تنوع‌بخشی به صادرات و افزایش یکپارچگی اقتصادی با منطقه اقیانوس آرام، اقتصاد این قلمرو را تقویت کند. ملانزی‌های بومی این سرزمین از نسل مردمان ساکن جزیرهٔ گینهٔ نو هستند که از ۵۰ هزار سال پیش به این جزایر کوچیدند. در حدود ۱٬۵۰۰ سال پیش مردمان ملانزی ساکن جزایر شمال کالدونیای جدید، موسوم به لاپیتا به این جزایر آمدند. آن‌ها دریانوردانی ماهر بودند که از کشاورزی نیز آگاهی داشتند و بر منطقهٔ بزرگی در اقیانوس آرام تأثیر گذاشته‌اند. از قرن یازدهم میلادی پلی‌نزی‌ها هم به این جزیره آمده و با اهالی آن آمیختند. جیمز کوک در سال ۱۷۷۴ نخستین اروپایی بود که کالدونیای نو را دید. کالدونیای نو در سال ۱۸۵۳ مستعمرهٔ فرانسه شد و مهاجرت گسترده از اروپا به آن نیز از نیمهٔ دوم قرن نوزدهم آغاز شد.