بانکداری مجازی (Virtual Banking) چیست؟

تنظیم شده در تاریخ: ۱۳۹۷/۰۳/۲۵
بانکها برای اینکه بتوانند در بازار مالی از مزیت رقابتی بهره مند شوند و این مزیت را حفظ کنند، باید همواره بتوانند خود را با شرایط جدید سازگار کنند و فن آوری های جدید را بپذیرند. بانک مجازی بانکی مانند سایر بانک ها است، با این مزیت که قادر است خدمات خود به مشتریانش را به جای شعبه ‌های فیزیکی در فضای مجازی (مانند اینترنت) ارائه ‌کند. در یک بانک مجازی مشتریان و کاربران یکی شده و از طریق اینترنت از خدمات بانکی استفاده می کنند.نقطه اشتراک این بانکها با بانکهای سنتی حداقل در شروع کار شخصیت حقوقی مستقل، اساسنامه، هیأت مدیره و سرمایه و نقطه افتراق، دارایی های فیزیکی شناخته می شود.
آمار منتشره از سوی صندوق بین المللی پول حاکی از آن است که بانکداری مجازی در کشورهای اتریش، کره، سنگاپور، سوئد و سوئیس بیشترین کاربرد را داشته و در این مناطق بیش از ۷۵ درصد تمامی بانکها خدمات اینترنتی ارائه می دهند.

نمونه بارز بانک مجازی موفق در سطح جهانی بانکING است که در هیچ کجای دنیا شعبه ندارد; اما تمام فعالیت ها و خدمات بانکداری را با حداقل هزینه و سریع ترین زمان ممکن ارایه می دهد.


•بانک مجازی چیست؟
تعریف زیبایی از اینترنت شده است که در مورد بانکداری مجازی نیز صدق می کند.میگویند: اینترنت همه چیز است و هیچ چیز نیست.

بانک مجازی یک بانک رایانه ای است که قادر به انجام اکثر امور بانکی است که بانک های عادی انجام می دهند. با این تفاوت که نیازی به مراجعه به شعبه نخواهد بود و افراد از هر رایانه خانگی می توانند امور بانکی،تجارت و بازرگانی مورد نظر خود را به انجام برسانند. به عبارت دیگر در بانکداری مجازی، تمام مراحل، از واریز پول برای سپرده گذاری، تا دریافت و انتقال وجه، و مبادله اسناد بین بانکی با تمام کشورهای جهان و .... از طریق رایانه انجام می شود. همچنین اجرای قوانین ضدپولشویی و امنیت بالا و شفافیت مبادلات با راه اندازی این بانک ها میسر خواهد شد.

بانک های مجازی نسل نوینی از بانکها بوده که با استفاده از آخرین دستاوردهای فن آوری اطلاعات و ارتباطات و بی نیاز از شعبه فیزیکی، خدمات و محصولات متنوع بانکی را به عموم عرضه می نمایند. دسترسی 24 ساعته (درهرزمان و هرمکان)، سهولت دسترسی، سرعت و امنیت از جمله مزیت های این قبیل بانکها است که آینده صنعت بانکداری را دگرگون خواهد ساخت.

بانکهای مجازی نقش بانک های فعلی را خواهند داشت; با این تفاوت که با تشکیل این بانک، به جای اینکه مشتری به صورت مستقیم به بانک مراجعه کند; به راحتی می تواند از طریق رایانه شخصی، امور بانکی خود را انجام دهد.

بانک های مجازی بانک هایی دانش محور می باشند و با توجه به این که چابکی ، خلاقیت و ارائه خدمات در همه وقت و همه جا از ویژگی های بانک های مجازی به شمار می رود، بانک برای نیل به چنین ویژگی هایی نیاز به کارکنانی فرهیخته ، متخصص و مسلط به فن بانکداری و متخصص در فناوری اطلاعات دارد که در مقایسه با توانمندی همکاران خود در بانک های سنتی باید از دانش و کارآیی بیشتری برخوردار باشند . تامین نیروهایی از این دست که در واقع سرمایه اصلی بانک محسوب می شوند ،آشنا سازی این نیرو ها با تجهیزات مدرن و فناوری های نوین صنعت بانکداری و نیز ارائه آموزش های مستمر و به روز از جمله ضرورت های مدیریت منابع انسانی در بانک های مجازی محسوب می شود.


•هدف بانکداری مجازی
هدف بانکداری مجازی ، استفاده از فناوریهای پیشرفته نرم افزاری و سخت افزاری مبتنی بر شبکه و مخابرات برای تبادل منابع و اطلاعات مالی مشتریان به صورت الکترونیکی است که می تواند باعث حذف نیاز به حضور فیزیکی مشتری در شعب بانک ها شود. استفاده از سامانه های رایانه ای متمرکز، عدم محدودیت زمانی و مکانی جهت انجام عملیات بانکی، امنیت بالا و قابلیت پیگیری عملیات بانکی، و افزایش سرعت و کارایی، ویژگیهایی است که ضرورت تاسیس بانک های مجازی در دنیای کنونی را اجتناب ناپذیر می کنند.

یکی از پیش زمینه های لازم برای موفقیت بانکهای مجازی، تغییر فرهنگ استفاده از کارتهای اعتباری می باشد. باید تغییر نگرش از روی دستگاهATM به دستگاه هایPOS به وجود آید. صدور کارت های اعتباری فقط به این دلیل نبود که مردم بتوانند از دستگاه هایATM پول برداشت کنند; بلکه از اهداف بانک مرکزی این بود که مردم از این کارت ها به عنوان پول استفاده کنند. باید تدابیری در نظر گرفته شود تا مردم با استفاده از دستگاه هایPOS خرید و فروش خود را انجام داده و نیازهای خود را برطرف کنند. شاید به همین علت است که برخی کارشناسان رونق و گسترش بانک های مجازی را باتوجه به عدم موفقیت بخش مهمی از تراکنش ها در سیستم بانکی، غیر منطقی می دانند.


•مسائل سخت افزاری
۱) بخش محاسباتی رایانه ها یعنی cpu که باید سرعت آنها آن قدر بالا رود که بتوانند صدها میلیارد محاسبه را به صورت لحظه ای انجام دهند. پیش بینی می شود تا دو دهه دیگر cpu های مورد نیاز به عنوان ابزار عصر مجازی فراهم خواهد شد.

۲) حافظه ها با حجم فوق العاده زیاد مورد نیاز است. جهان مجازی جهانی ۳ بعدی است و حتی در بعضی موارد نیاز به فضاهای بیشتر از ۳ بعدی هم داریم. برای اینکه بتوانیم شرایط حضور غیرفیزیکی افراد و اشیا را به صورت سه بعدی از هر نقطه مورد نظر به نقظه دلخواه منتقل کنیم، نیاز به ذخیره سازی و بازخوانی حجم زیادی از داده ها داریم. حافظه های موجود توان ذخیره سازی حجم بسیار کوچکی از اطلاعات را دارند و امکان تمرین جامعه مجازی حتی با ابعاد کوچک ، فعلاً میسر نیست. حافظه های لیزری با توان ذخیره سازی یک ترابایت (۱۰۰۰ گیگا بایت) و حافظه های مولکولی با ظرفیت ذخیره سازی ۱۰۰ ترابایت در راهند که تحقق بانکداری مجازی تمام عیار را از رویا به واقعیت گره خواهند زد.

۳) ابزار انتقال داده ها، دیگر ابزار مورد نیاز در بانکداری مجازی است که به صورت با سیم یا بی سیم معرفی شده اند و از فیبر نوری به عنوان بهترین ابزار موجود شناخته شده یاد می شود، اما این ابزار نیز محدودیت های خاص خود را دارد. ماهواره ها و سایر ابزار انتقال داده ها و شبکه های با باند زیاد نیز در عصر حاضر توسعه خوبی داشته اند. در ایران نیز در این زمینه و برای ایجاد یک دولت الکترونیکی برای فعالیتهای الکترونیکی و به منظور توسعه شبکه های اینترنتی و اینترانتی باند پهن، در خصوص ایجاد فن آوری های VLAN ، VODSL ، VOIP دسترسی فیبر نوری، دسترسی بی سیم و فن آوری DWDM در مراکز اصلی مخابراتی شهرهای بزرگ بوده و به دنبال آن در حال ایجاد رینگ های فیبر نوری در اکثر شهرها و مراکز استانها است با توجه به توسعه شبکه دسترسی ADSL توسط بخش خصوصی می توان از بستر فوق جهت الکترونیکی کشور اقدام کرد.


•مزایای بانکداری مجازی
اگر تاکنون مردم پول خود را در بانکها ذخیره می کردند، استفاده از بانکهای مجازی باعث ذخیره شدن وقت مردم نیز خواهد شد. وقت و زمان ارزشمندترین دارایی انسان است که در عمر کوتاه انسان در کره خاکی به هیچ وجه قابل بازیافت نیست

برخی مزیت های بانکداری مجازی عبارتند از:
ذخیره شدن وقت مردم، کاهش هزینه های غیرعملیاتی و سربار بانک ها و موسسات اقتصادی و افزایش بهره وری، کاهش مشکلات اجتماعی نظیر مسافرت های داخلی و خارجی و درنتیجه کاهش هزینه های فرصت، رونق تجارت مجازی شده و آزادسازی بانک ها در ارائه برخی خدمات و ایجاد فرصت برای ارائه محصولات جدید. چراکه بانک مجازی نقش بانک های فعلی را خواهند داشت، با این تفاوت که با تشکیل این بانک، به جای اینکه مشتری به صورت مستقیم به بانک مراجعه کند، به راحتی می تواند از طریق رایانه شخصی امور بانکی خود را انجام دهد.

مهمترین فعالیت های بانک های مجازی عبارتند از :
تمرکز بر کانالهای توزیع جدید، ارائه خدمات اصلاح شده به مشتریان و استفاده از راهبردهای تجارت الکترونیک.

می توان گفت مشتری محوری به معنای ارائه خدمات و محصولات بر اساس نیازهای مشتریان طبقه بندی شده به اتکاء سامانه یکپارچه اطلاعات مشتریان (Customer Information Systems) و یا سامانه مدیریت ارتباط مشتریان (Customer Relationship Management) و قابلیت برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات با سایر سامانه ها و سازمان های بیرونی از طریق نرم افزار های واسط و امکان برقراری و برخورداری از امنیت مناسب و پایدار به لحاظ اینکه کلیه ارتباطات لازم به شکل امن و بر اساس استانداردهای ایمنی بر پا شود، از جمله فعالیتهای این نوع بانکداری می باشد. به علاوه، بانک های مجازی باید بتوانند همه گونه خدمات و محصولات بانکی مورد نیاز مشتریان را به ایشان ارائه دهند و تفاوت در این است که ارائه این خدمات در بانک های مجازی به صورت آنلاین و با استفاده از ابزار های الکترونیک صورت می گیرد و نیازی به حضور فیزیکی مشتری در بانک نیست .

مشتریان اصلی بانک های مجازی ، آن دسته از مشتریانی هستند که زمان و هزینه را مهمترین عامل برای انجام معاملات و مبادلات خود می دانند بنابراین ، امکان دسترسی سریع به خدمات بانک و عدم جا به جایی فیزیکی پول و عدم نیاز به مراجعه به بانک می تواند مهمترین عامل برای جذب این دسته از مشتریان باشد .


•جمع بندی و نتیجه گیری
بانک ‌های مجازی/الکترونیکی نسل جدید و رو به رشد بانک ها هستند و روش های جدیدی در ارائه خدمات بانکی ارانه می کنند که می تواند هم هزینه ‌ها و اتلاف وقت مشتریان را به طور چشمگیری کاهش ‌‌دهد و هم تنوع و کیفیت خدمات ارائه شده را ‌افزایش دهد. در بانک مجازی شما پولتان را راحت‌ تر مدیریت می‌ کنید، نفع بیشتری می ‌برید و در ازای خدمات متنوع ‌تر، هزینه‌ کمتری می ‌پردازید. بانک مجازی این امکان را به شما می‌ دهد که بتوانید از روی مبل راحتی منزل، پشت میز کار و یا هنگام سفر، در نیمه‌ شب یا روزهای تعطیل که بانک‌ های رایج تعطیل اند و یا در دسترس نیستند، عملیات‌ بانکی‌ خود را پیگیری کنید.

بانک مجازی، بانکی ۲۴ساعته و «همیشه باز» است که با بهره‌ گیری از فرصت‌ ها و امکانات جهان مجازی و روش‌ های نوین بانکداری، بدون نیاز به شعبه‌ های فیزیکی خدمات خود را «همه‌ وقت»، «همه ‌جا» و به صورت برخط (Online) به مشتریانش ارائه می‌ دهد. بانکداری مجازی ضمن کمک به کاهش ترافیک و آلودگی هوا و حفظ محیط زیست، موجب صرفه ‌جویی در هزینه ‌های مشتری و بانک، کاهش نرخ تسهیلات بانکی و افزایش آرامش و آسایش مشتریان می شود. بانک مجازی نه تنها چابکی بیشتری در ارائه خدمات جدید و شخصی سازی ‌شده به مشتریان دارد بلکه برای مشتریان، کارکنان و سهامداران خود نیز مزایای ویژه و اختصاصی به ارمغان می‌آورد.


آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
مقالات مربتط